فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خرما یکی از مهم‌ترین محصولات باغی ایران است که جایگاه ویژه‌ای در امنیت غذایی، اقتصاد و تجارت محصولات کشاورزی دارد. در حال حاضر ایران یکی از برترین تولید‌کنندگان خرما در دنیا است اما محدودیت منابع آب از اصلی‌ترین چالش‌های تولید این محصول در ایران است. بنابراین هدف این تحقیق بررسی ردپای آب تولید خرما در ایران با استفاده از سه آب خاص به نام‌های آب آبی، آب سبز و آب خاکستری می‌باشد. سپس با استفاده از مفهوم ردپای آب مجازی که توسط هوکسترا و هانگ معرفی شده است، ردپای تجارت آب برای محصول خرما طی سال‌های  2018 – 2001 محاسبه شد. نتایج نشان می‌دهد متوسط برداشت سالانه از منابع آب جهت تولید خرما در ایران 486/3 میلیارد مترمکعب است که در مجموع 752/69 میلیارد مترمکعب بین سال‌های  2018 - 2001 برای تولید خرما در ایران آب مصرف شده است. 68 درصد (352/2 میلیارد مترمکعب در سال و در مجموع 466/42 میلیارد مترمکعب) از کل نیاز آبیاری خرما در ایران از طریق برداشت از آب‌های زیر زمینی یا به اصطلاح آب آبی، 28 درصد (976/0 میلیارد مترمکعب در سال، در مجموع 526/17میلیارد مترمکعب) از طریق آب سبز و 4 درصد (139/0 میلیارد مترمکعب در سال، در مجموع 764/2 میلیارد مترمکعب) از طریق آب خاکستری تأمین شده است. بررسی ردپای آب تولید خرما نشان داد برای تولید یک کیلو‌گرم خرما در ایران مقدار 304/2 متر‌مکعب آب آبی، 951/0مترمکعب آب سبز و 15/0 مترمکعب آب خاکستری مصرف می‌شود و محتوای آب مجازی محصول خرما در ایران 405/3 مترمکعب بر کیلوگرم است. همچنین با استفاده از مفهوم آب مجازی دریافتیم از سال 2018-2001، 119/9 میلیارد مترمکعب آب در تجارت خرما از ایران به کشورهای جهان صادر شده است و سهم ایران از کل تجارت جهانی آب مجازی خرما 08/25 درصد است. کشورهای امارات متحده عربی، پاکستان، روسیه، ترکیه، هند و افغانستان بزرگترین واردکنندگان آب مجازی خرما از ایران هستند و در آخر مشخص شد فاصله‌ی مکانی و داشتن مرز مشترک تاثیر مثبتی بر تجارت آب مجازی محصول خرما داشت.