فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خانواده در ایران کش‌وقوس‌های فراوانی را از سر گذارند. خانواده ایرانی از زمان تصویب قانون خانواده در سال 1310 تا تشکیل دادگاه‌های خانواده در سال 1391، همواره موضوع سیاستگذاری دولت قرار گرفت و خودبنیادی‌اش برای حل مسائلش به تدریج رو به تحلیل گذاشت. این روند از ساخت فرایندی حکایت دارد که قضایی‌سازی نامیده‌ایم. قضایی‌سازی ضمن همدستی با دو رسانۀ پول و قدرت توانست مناسبات فرهنگی پیرامون ازدواج را به حقوق قضایی فردی و مراسمات کالایی بدل کند و تا امروز به تحریف جهان‌زیست خانواده ایرانی کمر بندد. مطالعۀ حاضر در صدد است تا نشان دهد که چگونه قضایی‌سازی موجبات تضعیف پیوندهای جمعی را در عرصۀ خانوادگی فراهم آورده و از طریق ایجاد سازوکارهای قضایی حول مناسبات فرهنگی خانواده ایرانی به کالایی‌شدن و تورم قضایی آن منجر گردد. روش مطالعه حاضر، روش عینیت‌بخشی دیالکتیکی یورگن هابرماس بوده و با تکنیک کتابخانه‌ای به تحلیل انتقادی فرایند قضایی‌سازی پرداخته است. نتایج نشان می‌دهد که قضایی‌سازی به شکل مستقیم و غیرمستقیم پیامدهای هزینه‌باری را به خانواده ایرانی تحمیل کرده است که کالایی‌شدن مناسبات پیرامون ازدواج، افزایش اختلافات خانوادگی و رواج طلاق، گسترش دامنۀ شروط ضمن عقد، رشد بازار مشاوره و چرخۀ ارجاع، و رواج گرایش به روابط آزاد خارج از ازدواج از این جمله‌اند.