پیوندهای خانوادگی و همبستههای اقتصادی اجتماعی آن در ایران
نویسندگان
1 موسسه تحقیقات جمعیت کشور
doi
10.48308/jfr.2025.237569.1856چکیده
در اهمیت خانواده بهعنوان یک ساختار سازمانی اساسی و تاثیر آن بر برخی ابعاد زندگی اجتماعی تردیدی نیست. بر این اساس در این مقاله به بررسی پیوندهای خانوادگی و همبستههای اقتصادی اجتماعی آن در ایران پرداخته شده است. دادههای آخرین موج ارزشهای جهانی در ایران (سال1399) با 1499 نمونه بهکار گرفته شده است. یافتهها نشان داده که 3/44 درصد از پاسخگویان پیوندهای خانوادگی را در سطح بالا، 1/32 درصد متوسط و 6/23 درصد پایین گزارش کردهاند. پیوندهای خانوادگی در متاهلین، سنین بالاتر، قوم ترک و بلوچ، افراد با تحصیلات و طبقه پایینتر، قویتر بوده و با جنسیت و اشتغال رابطه معناداری نداشته است. آزمونهای دومتغیره نشان داده که پیوندهای خانوادگی با اخلاق عمومی؛ فرزندآوری؛ سایز خانوار؛ ترتیبات زندگی؛ نگرشهای جنسیتی رابطه مستقیم معنادار داشته است. آزمونهای چند متغیره نیز نشان داده که با کنترل متغیرهای زمینه ای (جنسیت، سن، تحصیلات، درآمد خانوار) و دینداری، تاثیر معنادار پیوندهای خانوادگی بر نگرشهای جنسیتی و اخلاق عمومی همچنان برقرار بوده است. یافتههای تحقیق نشان از تاثیر پیوندهای خانوادگی بر دیگر ابعاد زندگی ایرانیان و تفوق متغیرهای زمینهای بر آن در برخی ابعاد دارد. پیشنهادات سیاستی و پژوهشی ارائه شده است.