ارزیابی وضعیت مدیریت بافتهای اکولوژیک شهری مطالعه موردی: منطقه 9 شهر اصفهان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار پژوهشکده فرهنگ، هنر و معماری جهاد دانشگاهی، تهران، ایران
3 استادیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، ایران
doi
10.22034/jsc.2021.278415.1435چکیده
در سالهای اخیر، کمتوجهی به پتانسیلهای گردشگری پهنههای اکولوژیک شهری و عدم مدیریت درست در حفظ آنها در منطقه 9 شهر اصفهان باعث از بین رفتن برخی باغها و اراضی کشاورزی و عدم استفاده بهینه از جاذبههای این پهنهها گردیده است. بر همین مبنا، هدف پژوهش حاضر ارزیابی وضعیت مدیریت بافتهای اکولوژیک شهری در منطقه 9 شهر اصفهان میباشد. روش تحقیق توصیفی –تحلیلی بوده و تجزیهوتحلیل دادهها با روش STAR و آماره T انجامشده است. جامعه آماری شامل گروه خبرگان و حجم نمونه تعداد 15 نفر از مدیران و کارشناسان متخصص در زمینه بافتهای اکولوژی شهری در اصفهان است. یافتههای پژوهش نشاندهنده آن است که مدیریت بافتهای اکولوژیک شهری دارای سه بعد مشتمل بر مدیریت بافت (با چهار شاخص ازجمله قانونگذاری، برنامهریزی، مدیریت منابع و کنترل و نظارت)، بافت اکولوژیک (شامل دو شاخص حفاظت و توسعه و بهسازی) و اکوتوریسم (چهار شاخص اقتصادی، اجتماعی، زیستمحیطی و فرهنگی) است. نتایج روش STAR، نشان میدهند که وضعیت فعلی مدیریت بافت اکولوژی منطقه 9 شهر اصفهان مطلوب نیست و نتایج حاصل از آماره T، بیانگر آن است که میانگین بعد مدیریت بافت، بافت اکولوژیک و اکوتوریسم بهطور معناداری پایینتر از حد متوسط (3) برآورد شده است. همچنین مقدار آماره T برای این سه بعد به ترتیب برابر با 15/7-، 13/0- و 15/9- است. همچنین بر اساس نتایج حاصل، بهطور عمده شهرداری و جهاد کشاورزی در مدیریت بافت اکولوژی منطقه 9 شهرداری اصفهان، نقش دارند. بر اساس نتایج حاصل از انجام این پژوهش میتوان گفت، ضعف در قوانین، عدم برنامهریزی مناسب و توجه نکردن به کاربریهای اصولی، سبب شده که وضعیت اکولوژیکی منطقه در حال حاضر در شرایط مطلوب نباشد. در این راستا راهبردهایی نظیر ارتقاء کیفی ساختار و هماهنگی دستگاههای ذیربط؛ همراهی مردمی در طرح جامع گردشگری و حفظ منابع و تأمین امینت؛ بهرهبرداری از حقوق مالکانه و عواید اقتصادی آن؛ ارتقاء وضع کیفی فضاها و پهنههای طبیعی موجود و حفظ و توسعه پهنههای اکولوژیک در مدیریت اکوتوریسم بافتهای اکولوژیک شهری منطقه 9 شهر اصفهان مؤثر است.