تأثیر قارچ اندوفیت Piriformospora indica بر رشد و درصد اسانس گیاه آنیسون (Pimpinella anisum L.) تحت شرایط کم‌آبی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

2 استاد اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

3 دانشجوی دکترای بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

4 استاد بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

doi
10.22034/ws.2021.36333.2298
چکیده

با توجه به اینکه مواد مؤثره حاصل از گیاهان دارویی مستقیماً به مصرف انسان رسیده یا در فرمولاسیون داروها مورد استفاده قرار می‌گیرند لذا علاوه بر کمیت تولید، کیفیت آنها نیز دارای حائز اهمیت است. تنش کم آبی می‌تواند علاوه از کمیت، روی کیفیت ماده موثره این گیاهان اثر منفی بگذارد. گزارش شده که کاربرد قارچ اندوفیت Piriformospora indica در برخی گیاهان اثرات زیان‌بار تنش کم‌آبی را کاهش می‌دهد. احتمالاً این قارچ علاوه بر کاهش خسارات تنش کم‌آبی، در تولید متابولیت‌های گیاهی نیز نقش مستقیم و غیرمستقیم داشته باشد. بر این اساس پژوهشی به صورت آزمایش گلدانی در قالب طرح کاملاً تصادفی به صورت فاکتوریل با دو فاکتور شامل دو سطح قارچ P. indica (تلقیح و عدم‌تلقیح) و سه سطح رطوبت خاک شامل تنش شدید %FC(W2) 40-50، تنش متوسط (W1)%FC 60-70 و بدون تنش (W0)%FC 80-90 در چهار تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد که تلقیح قارچ P. indica در مقایسه با تیمار شاهد منجربه افزایش ویژگی‌های اندازه‌گیری شده در گیاه آنیسون گردید در سطح تنش شدید (W2) منجر به افزایش وزن خشک بخش هوایی (93/58 %)، وزن خشک ریشه (25/56 %)، عملکرد بذر (06/392 %)، عملکرد اسانس (08/340 %)، درصد اسانس (55/154 %) و مقدار آنیتول اسانس (85/236%) نسبت به تیمار بدون قارچ (شاهد) شد. در تیمارهای قارچی، سه پارامتر عملکرد اسانس، درصد اسانس و درصد آنیتول اسانس در سطح تنش متوسط (W1) دارای بیشترین مقدار بودند. در این تحقیق مشخص گردید که قارچ P. indica با افزایش میزان آنیتول اسانس آنیسون، کیفیت دارویی آن را بالاتر می‌برد.