اثر تیمارهای مختلف شکست خواب بر جوانه‌زنی بذر تلخ‌بیان

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، دانشکدگان ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی، جهاد دانشگاهی، کرج، ایران.

3 استادیار، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی، جهاد دانشگاهی،کرج، ایران.

4 دانشجوی دکتری، گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، دانشکدگان ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

5 دانشیار، گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، دانشکدگان ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

6 استادیار، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی، جهاد دانشگاهی، کرج، ایران.

doi
10.22092/ijsst.2024.364188.1508
چکیده

تیره نیامداران دارای خواب بذر هستند که یک سازگاری تکاملی است که از جوانه‌زدن بذر در شرایط نامساعد اکولوژیک جلوگیری کرده و اهمیت زیادی در حفظ گونه‌های گیاهی دارد. به‌منظور بررسی اثر عوامل مختلف مکانیکی، هورمونی و فیزیکی بر شکست خواب بذر تلخ‌بیان، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام گرفت. تیمارها شامل اسیدجیبرلیک، اسید‌سولفوریک، آب‌داغ و سرمای 4 درجه سلسیوس در دوره‌های زمانی مختلف بودند. نتایج نشان داد در مقایسه با جوانه‌زنی بسیارکم بذرهای تیمار نشده (0 تا 53 درصد)، کاربرد غلظت 75 درصد اسید سولفوریک به مدت 15 دقیقه، درصد جوانه‌زنی (5/95درصد) و رشد اولیه گیاه‌چه را بهبود داد. درصد جوانه‌زنی (93 درصد) در تیمار با آب داغ نسبت به نمونه شاهد (56 درصد)، معنی‌دار شد. تیمارهای آب‌داغ و اسید سولفوریک می‌توانند خواب بذر را در تلخ‌بیان رفع کنند. با توجه به شکست خواب بذر تلخ‌بیان در تیمارهای مورد آزمایش، می‌توان نتیجه گرفت که خواب بذر تلخ‌بیان از نوع مکانیکی و مربوط به خواص فیزیکی پوسته بذر می باشد.