فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعه با هدف کارایی کرم‌های خاکی Eisenia fetida در پالایش زیستی خاک‌های آلوده به سرب در حضور ماده‌ی آلی انجام شد. در این مطالعه 6 نمونه خاک از عمق صفر تا 15 سانتی متری در فواصل متفاوت اطراف معدن آهنگران و یک نمونه خاک (نمونه شاهد) از منطقه غیر آلوده جمع آوری شد. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با عامل اول نوع کودهای آلی (کود گاوی، پوره‌ی هویج، ورمی کمپوست و شاهد) و عامل دوم وجود یا عدم وجود کرم خاکی مورد بررسی قرار گرفت. 12 عدد کرم خاکی با وزن بین 3/0 تا 6/0 ‌گرم برای هر نمونه خاک (300 گرم)، انتخاب شدند. کرم‌ها به مدت 42 روز در معرض خاک‌های آلوده به سرب با غلظت 19/133 تا 13250 میلی‌گرم بر کیلوگرم قرار گرفتند. در پایان آزمایش غلظت سرب در خاک و بدن کرم‌های خاکی اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که بیشترین غلظت سرب در بافت کرم‌های خاکی در تمام تیمارها در نقطه 3S و 2S یافت شد که این نقاط نسبت به سایر نقاط نمونه برداری به این فلز آلوده‌تر بودند. کرم‌های خاکی دارای ظرفیت‌های متفاوت برای جذب و تجمع سرب دارند. مقدار فاکتور تجمع زیستی برای فلز سرب در نقطه‌ی7S بیشتر از یک بدست آمد. افزایش قابل توجهی در مقدار سرب تبادلی (50 میلی‌گرم در کیلوگرم) ‌در تیمار کود گاوی بدون تلقیح شده با کرم خاکی مشاهده شد. همچنین کاربرد کود آلی (هر سه تیمار) با کرم خاکی مقدار فلز سرب را در بخش کربناته کاهش داد.