تحلیل شاخص‌های بهره‌وری آب در اراضی کشاورزی شرکت کشت و صنعت و دامپروری مغان

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 استادیار دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

3 مدیر امور فنی و عمرانی شرکت کشت و صنعت و دامپروری

4 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

doi
10.22034/ws.2021.44026.2403
چکیده

بهبود بهره‌وری آب در اراضی این دشت می‌تواند کمک شایانی به حل مشکل کمبود آب نماید. بدین منظور، شاخص‌های بهره‌وری آب کشاورزی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های مدیریت مصرف در بهره‌برداری از منابع آب، باید مورد توجه قرار گیرد. در این تحقیق با بررسی بهره‌وری آب برای محصولات مهم زراعی کشت و صنعت و دامپروری مغان، ضمن آگاهی از وضعیت موجود بهره‌وری آب، راهکارهایی در جهت سازمان‌دهی الگوی کشت زراعی ارائه شد. از شاخص‌های بهره‌وری آب کشاورزی، عملکرد به ازای واحد حجم آب (CPD)، درآمد به ازای واحد حجم آب (BPD) و درآمد خالص به ازای واحد حجم آب (NBPD)، مورد بحث و بررسی قرار گرفت. درآمد حاصل از فروش با استفاده از گزارشات مربوط به درآمد‌های ریالی و بین واحدی شرکت در سال زراعی 1397-1396 محاسبه و نیاز آبی خالص در منطقه مورد مطالعه، با استفاده از نرم‌افزار NETWAT به دست آمد. نتایج نشان داد بهره وری آب حاصل از فعالیتهای کشاورزی در منطقه مورد مطالعه برای کل محصولات بر اساس شاخصهای CPD، BPD و NBPD به ترتیب برابر با 19/1 (کیلوگرم بر مترمکعب آب)، 11945 (ریال بر متر مکعب آب) و 8216 (ریال بر متر مکعب آب) می باشد. اولویت کشت محصولات تا رتبه هفتم بر اساس شاخص NBPD، به ترتیب ذرت بذری، کلزا، گندم، جو، چغندرقند، ذرت علوفهای و ذرت دانه‌ای می‌باشد. در صورت هدف‌گذاری تولید محصول با نیاز آبی کمتر و درآمد بالا به کاشت محصولاتی مانند گندم، جو و کلزا به جای محصولاتی با نیاز آبی بیشتر در منطقه مورد مطالعه توصیه می‌گردد.