هیدروژئولوژی کمی و کیفی منابع آب زیرزمینی آبخوانهای سازند سخت (مطالعه موردی: حوضه آلمانه، مریوان)

نویسندگان

1 دانشیار، دکتری هیدروژئولوژی، گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی ،دانشگاه تبریز

2 دانشجوی دکتری دانشگاه شیراز

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی، گروه علوم زمین ، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز

doi
10.22034/ws.2021.26859.2134
چکیده

گسترش سازندهای ماسه سنگی و آذرین باعث تشکیل سفره‌های سازند سخت در حوضه آلمانه واقع در جنوب غرب شهرستان مریوان شده است که به‌طور وسیع برای مصرف شرب در روستاهای منطقه مورد استفاده قرار می‌گیرد. هدف از این مطالعه بررسی و شناخت منابع آب زیرزمینی، وضعیت هیدروژئولوژیکی آبخوان‌های سازند سخت، ارتباط تراکم شکستگی‌ها و الگوی آبراهه‌ها و بررسی وضعیت هیدروشیمی آب زیرزمینی به‌خصوص کیفیت آن برای شرب می‌باشد. سازند‌های سخت و آبرفت به‌ترتیب22/80 و 76/19 درصد از محدوده مطالعاتی را به خود اختصاص داده اند که 76 درصد آبدهی کل چشمه‌های محدوده مطالعاتی از سازند سخت می‌باشد. بیشترین میانگین دبی مربوط به سنگ‌های گابرو تا دیوریت و کمترین آن مربوط به آبخوان‌های آبرفتی می‌باشد (به‌ترتیب 8/0-5/0 لیتر بر ثانیه). با ارزیابی دبی ویژه سازندهای سخت مشاهده شد سنگ‌های الترابازیک با دبی ویژه 28/2 لیتر بر ثانیه بر کیلومتر مربع غنی‌ترین و سنگ‌های گابرو تا دیوریت با دبی ویژه 86/0 لیتر بر ثانیه بر کیلومتر مربع فقیرترین آبخوان را از نظر ذخیره و آبدهی دارند. در بخش‌های شمال شرقی و جنوب غربی تراکم شکستگی‌‌ها بیشتر بوده و محل ظهور چشمه‌ها نیز با فراوانی شکستگی‌های منطقه همخوانی دارد. براساس نتایج نمونه‌برداری و آنالیز نمونه‌ها مشخص گردید که آب‌های زیرزمینی منطقه تیپ کلروره – سدیک- منیزیک داشته و مقادیر EC، سدیم و میزان کلر در آب‌های زیرزمینی از شرق به غرب افزایش می‌یابد. مقدار شاخص GQI بین 92-90 درصد تغییر می‌کند که نشان دهنده کیفیت خوب آب زیرزمینی منطقه می‌باشد.