فهم مردان و زنان از نقش خانه داری (مطالعه کیفی مفهوم خانه‌داری در بین زنان و مردان شهر یزد)

نویسندگان

1 گروه جامعه شناسی- دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه یزد- یزد/ایران

2 گروه جامعه شناسی- دانشکده علوم اجتماعی - دانشگاه یزد

3 دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران تهران/ ایران

doi
10.48308/jfr.2025.235933.1768
چکیده

دیدگاه‌های متفاوتی در رابطه با مفهوم خانه‌داری در بین زنان و مردان هر جامعه‌‌ای وجود دارد. هدف از پژوهش حاضر مطالعه‌ی کیفی مفهوم خانه‌داری در بین زنان و مردان و مقایسه‌ی ‌آن‌ها با یکدیگر است. رویکرد این پژوهش، کیفی و از تحلیل مضمون برای تحلیل داده‌های حاصل از مصاحبه نیمه ساختاریافته از 32 نفر (15 نفر زن و 17 مرد) از اهالی شهر یزد استفاده‌شده است. پس از تجزیه‌وتحلیل داده‌ها 42 مفهوم اولیه، 7 مضمون فرعی و 2 مضمون اصلی شناسایی شد.«بیگاری نقشی»، «قفس خانگی»، «سرکوب سرمایه‌ها» و «انجماد نقشی» از مضامین اصلی مرتبط با زنان و «زنانگی اقتضایی»، «انطباق نقشی-زیستی» و «هویت دهی ایجابی» نیز از مضامین اصلی مرتبط با مردان در رابطه با مفهوم خانه‌داری در این پژوهش است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد مفهوم خانه‌داری از نگاه زنان و مردان باهم متفاوت است. آنچه در این مقایسه مشهود است تمایل زنان به پذیرش اجتماعی تغییرات رخ‌داده در نقش‌هایشان و به رسمیت شناختن قدرت انتخابشان است و در مقابل مردان به ابقای نقش زن سنتی و اولویت نقش خانگی بدون هیچ کم و کاستی در زندگی نظر دارند و درعین‌حال خواهان پذیرش نقش‌ زن مدرن نیز هستند.