بررسی ظرفیت‌های توسعه درونی اراضی ناکارآمد و فرسوده مطالعه موردی: مناطق 4 و 14 تهران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری،واحد سمنان، دانشگاه ازاد اسلامی ، سمنان، ایران

2 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.

3 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران

doi
10.22034/jsc.2020.216258.1185
چکیده

بافت‌های فرسوده که کمبود خدمات شهری و ناپایداری در آن‌ها مشهود است، دارای ظرفیت‌های فروانی برای حرکت به سمت توسعه درونی در چارچوب توسعه پایدار می‌باشند. تحقیق حاضر به شناسایی ظرفیت‌های موجود اراضی ناکارآمد و فرسوده شهری در راستای توسعه درونی پرداخته است. محدوده موردمطالعه در این تحقیق، مناطق 4 و 14 شهر تهران است. تحقیق از نوع کاربردی است و با روش توصیفی ـ تحلیلی به تجزیه‌وتحلیل اطلاعات پرداخته است. جامعه نمونه شامل 30 نفر از کارشناسان که با روش گلوله برفی شناسایی‌شده‌اند. ارزیابی ظرفیت‌های توسعه درونی در اراضی ناکارآمد و بافت فرسوده با استفاده از روش Fuzyy GIS انجام‌شده است. نتایج به‌دست‌آمده از نقشه‌های ترکیب لایه‌ها و شاخص‌های تحقیق نشان می‌دهد که محدوده‌های با اولویت بالا و بسیار بالا در بافت فرسوده منطقه 14 تهران در راستای توسعه درونی حدود82/116 هکتار (6/60% از کل مساحت) را به خود اختصاص داده است. این در حالی است که محدوده‌های با اولویت بالا و بسیار بالا در توسعه درونی در منطقه 4 شهر تهران حدود 05/25 هکتار از مساحت بافت فرسوده منطقه 4 تهران است که حدود 4/82 % مساحت از کل بافت فرسوده و زمین‌های فاقد بنا در این منطقه از تهران را شامل می‌شود، اما به علت بالا بودن حجم اراضی ناکارآمد و فرسوده منطقه 14 شهر تهران حجم جمعیت‌پذیری این منطقه بیشتر از منطقه 4 است. مقایسه معیارهای مؤثر بر توسعه درونی در اراضی ناکارآمد و فرسوده منطقه 4 و 14 شهر تهران نشان می‌دهد، که در منطقه 14 معیار مساحت زمین با امتیاز 412/0 و در منطقه 4، شاخص کاربری زمین با امتیاز 346/0 بیشترین اهمیت را نسبت به سایر شاخص‌ها دارا می‌باشد