فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مطالعه بر اساس بارش، فاصله رخداد بارش و تبخیر-تعرق، شاخص پتانسیل دیم (RPI) برای ارزیابی ظرفیت‌ کشت دیم مناطق مختلف ارائه گردید. این شاخص به دلیل در نظر گرفتن ماند بارش در پتانسیل‌یابی دیم از اهمیت بالایی برخوردار است. چراکه ماند بارش با ذخیره رطوبت خاک مرتبط بوده و بر عملکرد محصولات دیم اثر‌گذار خواهد بود. لذا به تحلیل رفتار عملکرد گندم دیم در استان آذربایجان‌شرقی در مقابل تغییرات شاخص RPI پرداخته شد و برای تخمین عملکرد گندم دیم مدلی وابسته به این شاخص ارائه گردید. نتایج نشان داد بیشترین مقدار متوسط شاخص پتانسیل دیم ((RPI) ̅) و فرکانس RPI‌های مازاد بر آن در دشت‌ مراغه و کمترین آن در دشت‌ سهند بوده است. بررسی‌ها نشان داد که رخداد بارش به تنهایی نشان دهنده پتانسیل بالا برای دیم نیست. چراکه منطقه بستان‌آباد با وجود بیشترین مقدار رخداد (945 بار) در طول دوره آماری عملکرد خوبی نداشته که دلیل این امر بالا بودن فرکانس باران‌های کم‌خاصیت (کمتر از 4/1 میلیمتر در روز) می‌باشد. در کل نتایج نشان داد که مناطق جنوبی استان دارای RPI و پتانسیل بالا و مناطق غربی دارای پتانسیل دیم ضعیف بودند. همچنین ضرایب واسنجی مدل ارائه شده برای تخمین عملکرد گندم دیم بر پایه شاخص جدید، هم در سطح استان و هم در تک تک ایستگاه‌ها بجز ایستگاه سهند با مقادیر P-value کمتر از 01/0 یا 05/0 دارای اعتبار می‌باشد.