فعالیت آنزیم نیترات ریداکتاز ، غلظت آهن و نیترات در اسفناج تلقیح شده با دو گونه باکتری سودوموناس در سطوح مختلف نیتروژن

نویسندگان

1 استاد گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

2 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد گروه علوم و مهندسی خاک ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

3 استادگروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

doi
10.22034/ws.2021.29495.2173
چکیده

اسفناج (Spinacia oleracea L. ) به‌عنوان یک سبزی غنی از آهن شناخته می‌شود اما به‌دلیل کاشت این گیاه در حاشیه شهرها و آبیاری با آب آلوده، نه‌تنها غنی از آهن نبوده بلکه تجمع نیترات نیز در آن دیده می‌شود. به نظر می‌رسد، باکتری‌های سودوموناس بتوانند با افزایش فعالیت نیترات ریداکتاز (NRA) در گیاه و تولید سیدروفور ضمن کاهش تجمع نیترات، سبب افزایش جذب آهن نیز بشوند. یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با دو فاکتور و سه تکرار، گیاه اسفناج با باکتری‌های سودوموناس(Pseudomonas fluorescensCha0 ، Pseudomonas putidaTabriz و شاهد بدون باکتری) تلقیح شده و با سه سطح نیتروژن صفر، 125 و 250 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک از منبع اوره، تیمار گردید. نتایج تجزیه آماری نشان داد که با افزایش سطوح نیتروژن از صفر به 250 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک، غلظت نیترات و آهن بخش هوایی به‌طور معنا‌داری افزایش یافت در حالی که فعالیت آنزیم در بخش هوایی تغییر معنا‌داری نداشت. با تلقیح باکتری‌ها فعالیت آنزیم در بخش هوایی به‌طور معناداری افزایش یافت و بیشترین NRA در گیاهان دارای گونه P.putida با حدود 51/180 درصد بیشتر از گیاهان بدون باکتری مشاهده شد. غلظت نیترات در تیمارهای دارای باکتری P.putida ، 98/32 درصد نسبت به تیمارهای شاهد کاهش داشت. همچنین غلظت آهن در تیمارهای دارای P.putida و P.fluorescens به‌ترتیب معادل 40 و 85/26 درصد در بخش هوایی نسبت به شاهد افزایش داشت. بر اساس نتایج به‌دست آمده در این تحقیق، بیشترین کاهش غلظت نیترات، بالاترین فعالیت آنزیم و غلظت آهن در بخش هوایی در حضور باکتری P.putida حاصل شد