تبیین روان شناسی محیطی معیارهای کیفیت فضایی مجتمع های مسکونی در ارزیابی عملکرد مبنا
نویسندگان
1 استادیار دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز
2 دانشجو دکتری رشته معماری، پردیس بین المللی کیش، دانشگاه تهران
3 دانشیار دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشکده تهران، ایران
doi
چکیده
به طور عمده POE در مطالعات غربی بیشتر به جنبههای عملکردی ساختمان میپردازند و هر ساخته و فرآورده انسانی از مباحث زمینهای و رفتاری تأثیر میپذیرد. با توجه بهنظر خبرگان معاصر(ادبیات تحقیق) اولویت مولفه-های ارزیابی در ایران به ترتیب، شامل ارزیابی: ۱- فنی و تکنیکی؛ ۲- رفتاری؛ ۳- حقوقی و اقتصادی؛ و ۴- عملکردی است. ارزیابیهای پس از سکونت را به دو دسته تقسیم میکند: ارزیابیهای پس از سکونت قیاسی و ارزیابیهای پس از سکونت مولد. در ارزیابیهای پس از سکونت قیاسی، پژوهشگر به منظور ایجاد هنجارها یا درک تغییرات در قبل و بعد از اجرای یک طراحی جدید، به مقایسه بین فضاها می-پردازد. ارزیابیهای پس از سکونت قیاسی به احتمال بیشتری مستلزم روشهای عینی ازجمله روشهای مورد استفاده در مقیاسهای پرسشنامه استانداردشده هستند که بر این اساس در این پژوهش ارزیابی مبتنی بر پرسشنامه مدنظر بوده است. در این پژوهش ارزیابی رفتاری، در زمینههای ادراک روانشناختی محیطی با تاکید بر مولفهها و شاخصهای روانشناختی محیطی در حوزه کیفیتسنجی فضایی مدنظر است. روش تحقیق این پژوهش توصیفی- تحلیلی و بنا به ماهیت بنیادین بوده و از روش فراتحلیل نیز در جمعبندی مطالعات و تنسیق سوابق مطالعاتی در این رابطه بهره برده است. یافتههای تحقیق نیز به اولویتسنجی فاکتورها و معیارهای کیفیت روانشناختی مجتمعهای مسکونی با ارزیابی عملکردمبنا اشاره دارد که بیشترین میزان اولویتهای کاربران از مولفهها عبارتند از: قلمرو همسایگی، فضای شخصی، محرمیت، تعاملپذیری، فضاهای مشاع، سیالیت فضایی، انعطافپذیری فضایی، سرزندگی فضایی، درونگرایی، هویتمندی، کاهش استرس، ازدحام و تراکم و پویایی فضایی.
