فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه شبکه‌های آبیاری مصرف‌کننده عمده آب در بخش کشاورزی هستند. از طرفی، عواملی همچون افزایش جمعیت، تغییر اقلیم و عدم تناسب روش‌های توزیع آب با شرایط کم‌آبی، تأثیرات منفی بر مدیریت بهره‌برداری از شبکه‌های آبیاری داشته است. تحقیق حاضر با هدف بررسی و تعیین گزینه‏های مناسب مدیریت تحویل و توزیع آب در شبکه آبیاری و زهکشی گاوشان واقع در جنوب استان کردستان، با استفاده از مدل هیدرودینامیکی SOBEK و مبتنی بر شاخص‌های مولدن-گیتس انجام شد. کانال اصلی شبکه، 2854 (ha) از اراضی با نه تعاونی روستایی را تحت پوشش قرار می‌دهد. در مجموع 14 بازه آبگیری در طول مسیر در نظر گرفته شد. سه دوره بهره‌برداری در قالب چهار سناریوی بهره‌برداری بر اساس شاخص‌های ارزیابی کفایت، راندمان و اعتمادپذیری توزیع مورد مطالعه و بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد، در شرایط تطابق الگوی بهره‌برداری و دبی طراحی مطابق با مشخصات فنی کانال، شاخص‌های ارزیابی مطلوب بودند. شاخص کفایت توزیع در حالت بهره‌برداری مبتنی بر دبی طراحی، در 8/34 % آبگیرها بیشینه مقدار خود را داشت. این در حالی است که برای حالت بهره‌برداری بر اساس وضعیت موجود، این تعداد، به 3/4 % تقلیل یافت. بااین‌وجود، در شرایط موجود شبکه که مشخصات فنی آن تکمیل نگردیده و الگوی بهره‌برداری و دبی ورودی به کانال با دبی طراحی مطابقتی ندارد، پایین‌ترین مقادیر برای شاخص‌های بهره‌برداری به دست آمد. برداشت‌های غیرمجاز از کانال اثر مستقیم و نامطلوبی روی شاخص‌های بهره‌برداری گذاشته است، لذا متوقف کردن برداشت‌های غیرمجاز از کانال به‌منظور ارتقای کیفیت توزیع و گردش آب در شبکه امری ضروری شناخته شد.