فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییر اقلیم، افزایش دمای جهانی، بحران آب و رشد جمعیت جهان موجب شده است که تأمین غذای مردم دنیا تبدیل به یک چالش در بین پژوهشگران شود. برهمین ‌اساس پیش‌بینی و شبیه‌سازی تولیدات گیاهی متناسب با شرایط آب‌ و ‌هوایی، امری ضروری است. در تحقیق حاضر، ارتباط عوامل اقلیمی و شاخص‌های خشکسالی با میزان تولید گیاهان گندم، جو و یونجه که به‌صورت دیم زیر کشت قرار گرفته‌اند، در سه منطقه در استان آذربایجان‌شرقی مورد مطالعه قرار گرفت. بدین منظور، برای هر یک از متغیرهای دما، بارندگی، تبخیر- تعرق ‌و شاخص‌های خشکسالی SPI و RDI، بازه‌های زمانی سه تا نه ماهه در دوره زمانی 1383تا 1393 در نظر گرفته شد و با استفاده از روش‌های داده محور رگرسیون بردار پشتیبان (SVR) و برنامه‌ریزی ژنتیک (GP)، مقدار تولید سه گیاه مذکور پیش‌بینی گردید. علاوه بر این، دقت روش‌های مذکور در پیش‌بینی عملکرد محصولات کشت دیم، با استفاده از پارامترهای آماری جذر میانگین مربعات خطا (RMSE) و میانگین خطای مطلق (MAE) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد در شهر تبریز برای محصول یونجه روش GP با (kg ha-1) 17/0RMSE=، در شهر مراغه برای محصول یونجه روش SVR با (kg ha-1)56/0RMSE= و در شهر سراب برای محصول جو روش SVRبا (kg ha-1) 20/0RMSE= پیش‌بینی‌های دقیق‌تری ارائه کرده‌اند. می‌توان بیان داشت استفاده از عوامل آب ‌و‌ هوایی و شاخص‌های خشکسالی در دوره‌ها‌ی زمانی پاییز- زمستان- بهار تاثیر بسزایی بر افزایش دقت روش‌های داده محور در پیش‌بینی عملکرد محصولات دیم دارد.