بررسی تأثیر پیش ‏تیمار بر جوانه ‏زنی و رشد گیاه‏چه ‏ای دو رقم کلزا (Brassica napus L.) در شرایط تنش شوری

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر ، ایران.

doi
10.22092/ijsst.2023.362784.1493
چکیده

این آزمایش به‏ منظور ارزیابی اثرات اسمو-پرایمینگ بر خصوصیات جوانه ‏زنی، گیاه‏چه ‏ای و برخی ویژگی‏ های فیزیولوژیکی دو رقم کلزا (Brassica napus L.) تحت شرایط شوری انجام گرفت. بذور دو رقم کلزای بهاره (Hayola 401 و Ocapi) با نیترات پتاسیم (KNO3) 5/29 میلی‏ مولار به‏ مدت 12 ساعت در دمای 30 درجه سلسیوس پیش ‏تیمار شدند. در آزمایش اول بعد از انجام پرایمینگ، 25 عدد بذر پرایم‏ شده و نشده در پتری دیش‏ هایی با 4 سطح شوری (0، 50، 100 و 150 میلی‏ مول نمک‏ طعام) در قالب طرح کاملاً تصادفی در چهار تکرار قرار داده شدند. نتایج نشان داد که درصد جوانه‏ زنی بذور پرایم ‏شده بیش از بذور پرایم ‏نشده بود. به ‏نظر می‏ رسد که تحمل به شوری در بذور پرایم ‏شده در نتیجه توان‏مندی بالاتر این گیاه‏چه‏ ها در تنظیم اسمزی است. در آزمایش دوم نیز 20 عدد بذر پرایم ‏شده و نشده در گلدان‏ هابی که با نسبت 3 به 1 با پرلیت و پیت پر شده بودند، کشت شدند. گلدان‏ ها هر روز با محلول ‏های شوری (0، 50، 100 و 150 میلی‏ مول نمک‏ طعام) آبیاری شدند.نتایج نشان داد که تنش شوری وزن خشک گیاه‏چه ‏های هر دو رقم را کاهش داد، اما وزن خشک گیاه‏چه‏ های حاصل از بذور پرایم ‏شده بیش از بذور پرایم ‏نشده بود. نتایج برهم‏کنش چند جانبه نیز نشان داد که بذور پرایم ‏شده فعالیت آنزیمی آنتی‏ اکسیدانی بالاتر و محتوای قندهای محلول و پرولین بیش‏تری داشتند. در‏عین حال خسارت غشاء سلولی در آن‏ها به‏ دلیل غلظت کم‏تر مالون‏ دی‏ آلدئید نسبت به بذور پرایم ‏نشده پایین ‏تر بود. تحت شرایط شوری 150 میلی‏ مول، بیش‏ترین وزن خشک، فعالیت آنتی ‏اکسیدانی، تجمع قندهای محلول و غلظت کم‏تر مالون‏ دی‏ آلدئید در رقم هایولا 401 مشاهده شد.