فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تابش خورشیدی، از پارامترهای مهم اقلیمی است که با بسیاری از فرایندهای هیدرولوژیک و هواشناسی ارتباط مستقیم دارد. به علت فقدان داده‌های واقعی ثبت شده این پارامتر در ایستگاه‌های هواشناسی، معمولا مدل‌های تخمین تابش خورشیدی بر پایه پارامتر‌های هواشناسی در کار‌های عملی به کار گرفته می‌شوند. معادله آنگستروم-پرسکات که بر اساس ساعات آفتابی عمل می‌کند، به طور گسترده‌ای به علت سادگی و قابل قبول بودن آن در محاسبات مربوط به مقادیر تابش خورشیدی به کار گرفته شده است. تاکنون مطالعات زیادی در خصوص واسنجی ضرایب این رابطه برمبنای پارامترهای هواشناسی صورت گرفته است. هدف از تحقیق حاضر، ارزیابی اثر آلاینده-های اتمسفری بر تابش خورشیدی دریافت شده توسط زمین با استفاده از مدل آنگستروم-پرسکات می‌باشد. برای این منظور با استفاده از داده‌های روزانه تابش‌سنجی ایستگاه ارومیه و تبریز در دوره‌ی 3 ساله (1393-1395)، واسنجی ضرایب رابطه آنگستروم-پرسکات با درنظر گرفتن شاخص آلودگی هوا (API) انجام گرفت. همچنین برای مقایسه نتایج مدل‌های اصلاحی با معادله کلی، مدل‌های مختلف خطی، نمایی و لگاریتمی توسعه داده شد. به منظور ارزیابی دقت مدل‌ها از شاخص‌های آماری RMSE، MABE، NSE وR^2 استفاده گردید. نتایج آنالیز آماری مدل‌ها نشان داد که مدل‌های واسنجی شده ایستگاه ارومیه و تبریز بر مبنای شاخص آلودگی هوا و با ساختار لگاریتمی، دارای بهترین عملکرد نسبت به معادله کلی آنگستروم-پرسکات بودند. متوسط مقادیر ریشه میانگین مربعات خطا برای مدل‌‌ اصلاحی لگاریتمی به ترتیب برای ارومیه و تبریز برابر 1263/0 و1050/0 ژول بر سانتی‌مترمربع بر روز به‌دست آمد.