تأثیر قارچ میکوریزا روی خصوصیات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی گیاه گندم (Triticum aestivume L. ) در خاک‌های آلوده به آرسنیک

نویسندگان

1 استادیار، گروه زراعت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ورامین-پیشوا، تهران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه زراعت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ورامین-پیشوا، تهران،

3 دانشیار، گروه زراعت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ورامین-پیشوا، تهران

doi
10.22034/ws.2021.38396.2327
چکیده

به منظور بررسی نقش قارچ مایکوریزا در کاهش خسارت آرسنیک، آزمایشی در ورامین به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار سطح آرسنیک (صفر، 40، 80 و 120 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک) و دو سطح میکوریز شامل (بدون کاربرد مایکوریزا و کاربرد مایکوریزا) در 3 تکرار بر روی گیاه گندم در سال 1397 انجام شد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که برهمکنش کاربرد آرسنیک و مایکوریزا در تمامی صفات مورد بررسی معنی‌دار گردید. افزایش غلظت آرسنیک سبب کاهش شاخص سطح برگ، کلروفیل کل، وزن هزار دانه و وزن خشک هر بوته گردید در حالی‌که سبب افزایش محتوای پرولین برگ، میزان فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز و کاتالاز در اندام هوایی گیاه شد. کاربرد مایکوریزا در سطوح مختلف آرسنیک سبب کاهش صدمات ناشی از آن شد به‌طوری‌که منجر به افزایش اجزاء عملکرد و کاهش محتوای پرولین، فعالیت آنزیم سوپر اکسید دیسموتاز و کاتالاز در اندام هوایی گیاه گردید. بیشترین میزان شاخص سطح برگ (88/6)، کلروفیل کل (89/1 میلی‌گرم بر گرم وزن تر)، وزن هزار دانه (3/42 گرم) و وزن خشک تک بوته (5/31 گرم) در تیمار بدون آرسنیک و کاربرد مایکوریزا و بیشترین میزان مالون‌دی‌آلدئید (77/13 میکرومول بر گرم وزن تازه)، پرولین (06/4 میلی‌گرم بر گرم بافت تازه برگ) سوپر اکسید دیسموتاز ، کاتالاز و پر اکسیداز به ترتیب با 2/510، 2/182 و 18/14 واحد فعالیت، در تیمار غلظت 120 میلی‌گرم بر کیلو‌گرم + عدم کاربرد مایکوریزا مشاهده شد. به‌طور‌کلی نتایج این آزمایش نشان داد که کاربرد قارچ مایکوریزا می‌تواند نقش مثبتی در کاهش تنش آرسنیک داشته باشد.