ارزیابی مؤلفههای مؤثر بر میزان شادی شهروندان در فضاهای عمومی شهر تبریز
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
2 استادیار شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
3 استادیار معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
4 استادیار شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
doi
10.22034/jsc.2020.235573.1260چکیده
اندیشمندان حوزه شهری بر این اصل تأکید دارند که هدف مداخلات طراحی شهری در پروژههای شهری تغییر تجربیات آن فضا برای استفادهکنندگان از آن است. فضاهای عمومی شهری در تلاش برای خلق حسی بهیادماندنی و ایجاد شادی در حاضرین در فضا طراحی شدهاند، بهطوریکه حتی افرادی که از این مراکز بازدید میکنند میتوانند به استفاده از حواس پنجگانه خود مجموعهای از تجربیات عاطفی کسبشده در فضا را توصیف کنند؛ تجربیاتی که نسبت به مکانی دیگر میتوانند بسیار متفاوت باشند. در ایران، بهجز پژوهشهای اندک، آنهم بیشتر با رویکردی روانشناختی و با محور قرار دادن فرآیندهای ذهنی منجر به شادی یا ناشادی، توجه درخوری به این موضوع نشده است. بر اساس گزارش جهانی شادی در سال 2019 ایران از بین 153 کشور در جایگاه 118 قرار دارد. در پژوهش حاضر هدف بررسی و تبیین معیارهای اثرگذار بر شادی و نشاط اجتماعی شهروندان در فضاهای عمومی تبریز میباشد. بهمنظور پاسخگویی به این هدف در بخش مبانی نظری تأکید شد که بهطورکلی شادی و فضاهای عمومی شهری بر یکدیگر اثرگذارند. یافتههای پژوهش حاکی از این است که بر اساس نتایج بهدستآمده از مطالعات آماری، تمامی متغیرهای مفهومی پژوهش، شامل ابعاد کیفیت فضاهای عمومی شهری، ابعاد کالبدی-اکولوژیک، ابعاد ادراکی-معنایی، ابعاد فرهنگی-اقتصادی، ابعاد اجتماعی، ابعاد ذهنی، ابعاد سیاسی-مدیریتی، ابعاد فردی-شخصیتی دارای ارتباط معنادار با مفهوم شادی و نشاط اجتماعی میباشند. از دیدگاه شهروندان، بعد کیفیت فضای شهری مهمترین بعدی است که نقش مهمتری در ارتقا شادی و نشاط اجتماعی شهروندان داشته و بیشترین اثرگذاری را بر شادی شهروندان ایفا میکنند و بایستی در برنامهریزیهای مرتبط با فضای شهری در اولویت قرار گیرند.