کاربرد مقاومت روزنه‌ای، دمای پوشش سبز و شاخص تنش آبی محصول در تعیین زمان آبیاری ذرت

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران.

doi
10.22034/ws.2021.40339.2362
چکیده

به‌منظور بررسی حد مجاز جذب آب توسط گیاه ذرت در مراحل مختلف رشد و برنامه‌ریزی آبیاری، پژوهشی در دانشگاه‌ بین‌المللی امام خمینی(ره) به‌صورت آزمایش فاکتوریل و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی انجام شد. در تیمار شاهد نیاز آبی گیاه به‌طور کامل تأمین شد. اما تیمارهای تنش شامل اعمال تنش آبی (تا نقطه‌ی پژمردگی موقت)، در مراحل مختلف رشد 6 برگی، 12 برگی، گل‌دهی و خمیری شدن دانه‌ها بود. در زمان اعمال تنش، مقاومت روزنه‌ای، دمای پوشش سبز و پارامترهای هواشناسی اندازه‌گیری شد. بر اساس پاسخ پارامترهای گیاهی به تنش آبی، مقادیر آب سهل‌الوصول (RAW) و شاخص تنش آبی محصول (CWSI) تعیین شد. مقدار RAW و CWSI در مراحل رشد 6 برگی، 12 برگی، گل‌دهی و خمیری شدن دانه به‌ترتیب برابر با 45، 66، 61 و 70 درصد و 37/0، 54/0، 63/0 و 47/0 محاسبه شد. نتایج نشان داد حساسیت گیاه به تنش آبی، در مراحل مختلف رشد ذرت متفاوت بود. به‌طوری‌که مرحله‌ی گل‌دهی ذرت، حساس‌ترین مرحله به اعمال تنش آبی بود. لذا بر اساس واکنش‌های گیاهی، زمان شروع تنش آبی گیاه به‌عنوان زمان انجام آبیاری تعیین شد. همچنین با محاسبه حجم دقیق آب مورد نیاز گیاه و اعمال دورهای متغیر آبیاری در مراحل رشد، نیاز آبی گیاه تأمین و از تلفات آبیاری جلوگیری شد. در این شرایط با توجه به حساسیت متفاوت جذب آب در مراحل رشد گیاه، امکان افزایش بهره‌وری مصرف آب فراهم شد.