بررسی پدیدار شناسانه کیفیت دوران کودکی در افراد مبتلا به سوءمصرف مواد

نویسندگان

1 دانشجوی ارشد روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

3 گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه اردکان ، اردکان ، ایران

4 دانشیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی واجتماعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

doi
10.48308/jfr.2024.234149.1690
چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی پدیدار شناسانه کیفیت دوران کودکی در افراد مبتلا به سوءمصرف مواد بود. این پژوهش به‌ صورت کیفی و با رویکرد داده بنیاد انجام ‌شد. برای این منظور با 12 نفر مصرف‌کننده مواد مخدر 25 تا 49 ساله که به روش هدفمند انتخاب شدند مصاحبه‌هایی نیمه ساختار‌ یافته انجام شد که طی آن، این افراد تجربیات خود را در مورد این پدیده به اشتراک گذاشتند. مصاحبه‌های صورت گرفته با اتکا به رویکرد ظاهر شونده در نظریه داده بنیاد، مورد تجزیه ‌و تحلیل قرار گرفت. مقوله‌های محوری سوءمصرف مواد شامل عوامل زمینه ای، عوامل مداخله‌گر و شرایط علّی است. بر اساس یافته‌های پژوهش حاضر، تأثیرگذارترین عوامل زمینه ای بر مصرف مواد، شرایط خانوادگی، شرایط اقتصادی، شرایط محیطی و فرهنگی، تبعیض عاطفی و فشارهای خانوادگی بوده است. شایع ترین عوامل مداخله‌گر احساس غرور و شادی، احساس لذت، افراط‌گرایی و طلاق یا مرگ بود. شرایط علّی نیز می تواند شامل مواردی چون احساس کنجکاوی و سرگرمی، دوستان نامناسب، فرار از مشکلات و... باشد. درنهایت یافته‌های این پژوهش تصویری از علل گرایش افراد به سوءمصرف مواد و تأثیر آسیب‌های دوران کودکی در این زمینه ارائه داه است.