امنیت غرب آسیا و سناریوهای محتمل در افق 1404
نویسندگان
1 دانشآموخته دکترای مدیریت آیندهپژوهی دانشگاه عالی دفاع ملی
2 دانشآموخته دکترای مدیریت آیندهپژوهی دانشگاه عالی دفاع ملی
doi
چکیده
غرب آسیا منطقهای است که کمتر روی آرامش دیده و همواره در منازعات و درگیریها به سر برده و هرروز شاهد اتفاقات جدیدی است که قابل پیشبینی نیست؛ ترور نماینده رسمی یک کشور که به دعوت رسمی کشوری دیگر در آن کشور حضور مییابد توسط کشور سوم، انفجار بیروت و انواع تروریسم اعم از دولتی و غیردولتی، جنگهای نیابتی متعدد و ... تنها بخشی از اتفاقات این منطقه مهم هستند. آیندهپژوهی علم و هنر شناخت و ساخت آینده به کمک رصد تغییرات بهمنظور بیشینهسازی منافع بازیگر است و سناریونویسی از روشهای مهم آن به شمار میرود که توصیفهایی از محیط آیندههای بدیل در اختیار میگذارد که تصمیمگیران را از غافلگیری راهبردی میرهاند. پژوهش پیشرو به لحاظ هدف «کاربردی» و ازنظر رویکرد آمیخته، اکتشافی و با روش «شبکه جهانی کسبوکار (GBN) به نگارش سناریو پرداخته است. دادهها از طریق منابع کتابخانهای و اینترنتی و با ابزار فیش گردآوریشده و جامعه آماری این تحقیق شامل 15 نفر از صاحبنظران و خبرگان بودهاند. این پژوهش با هدف استخراج سناریوهای آینده تهدیدات غرب آسیا در افق 1404 شکل گرفته است. مطابق نتایج این تحقیق، دو عدم قطعیت کلیدی «درگیریهای نظامی و منازعات مسلحانه» و «هستههای نظامی منطقهای» به تدوین سناریوهایی انجامید که سه سناریوی مهم آن به نامهای «جهنم سوزان»، «اشباح سرگردان» و «آرامش قبل از طوفان» تدوین و راهکارهایی برای مدیریت تهدیدات متوجه ایران شامل توسعه فعالیتهای مستشاری، افزایش فعالیتهای دیپلماتیک، حمایت هوشمندانه از جریان مقاومت، مقابله با ائتلاف کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس با رژیم صهیونیستی و توسعه اقتصادی ارائه گردیده است.