فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف تنش خشکی و دما بر جوانه‌زنی بذرهای گندم سیاه با استفاده از مدل‌های مختلف رطوبتی و دمایی، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل تنش خشکی (0، 2/0-، 4/0-، 6/0- و 8/0- مگاپاسگال) و دماهای مختلف ( 8، 12، 16، 20، 25، 30، 35 و 40 درجه سانتی‌گراد) بود. نتایج نشان داد که هر سه مدل توانستند که جوانه‌زنی این گیاه را به خوبی پیش‌بینی نماید. دمای پایه این گیاه از 98/0- تا 11 درجه سانتی‌گراد، دمای بهینه از 7/21 تا 7/24 درجه سانتی‌گراد و دمای بیشینه از 30 تا 5/41 درجه سانتی‌گراد تخمین زده شد که پتانسیل اسمزی سبب افزایش دمای پایه و کاهش دمای بهینه و بیشینه شد. افزایش دما سبب افزایش سرعت جوانه‌زنی (کاهش ضریب رطوبتی (θHT) از 18 مگاپاسکال روز در دمای 8 درجه به 3 مگاپاسکال در روز در دمای 35 درجه شد) و کاهش تحمل به تنش در اثر افزایش پتانسیل پایه (افزایش پتانسیل پایه (ψ50) از 927/0- مگاپاسکال به 043/0 مگاپاسکال) شد. طبق خروجی مدل رطوبتی- دمایی نیز دمای پایه این گیاه 93/1 سانتی‌گراد بوده و در این گیاه بالاترین سرعت جوانه‌زنی در 92 مگاپاسکال درجه روز قابل مشاهده است و پتانسیل پایه این گیاه در دمای پایه در حدود 31/1- مگاپاسکال می‌باشد. به طورکلی مشخص شدکه هر سه مدل به خوبی توانستند جوانه‌زنی بذرهای گیاه را پیش‌بینی نمایند ولی با توجه به این که مدل رطوبتی- دمایی یک مدل جامع‌تری می‌باشد، می‌توان این مدل را توصیه نمود.