کمی سازی تأثیر زوال بذر بر دمای کاردینال بذور شکرتیغال(Echinops ritro.) با استفاده از مدل‌های غیرخطی

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

2 دانشگاه محقق اردبیلی

3 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

4 عضو هیأت علمی گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان.

5 مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

doi
10.22092/ijsst.2023.357852.1425
چکیده

به‌منظور تعیین دمای کاردینال بذرهای زوال یافته شکرتیغال این مطالعه به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان اجرا شد. عامل اول پیری در 5 سطح (0، 24، 48، 72 و 96 ساعت زوال) و دماهای جوانه‌زنی در 7 سطح (5، 10، 15، 20، 25، 30، 35 و 40 درجه سانتی‌گراد) بود. نتایج نشان داد که درصد و سرعت جوانه‌زنی تحت تأثیر اثر متقال دما در زوال قرا گرفته به‌طوری که بالاترین مقدار آن‌ها در محدوده دمای 20 تا 25 درجه سانتی‌گراد بوده و زوال علاوه بر کاهش مقدار آن‌ها موجب افزایش دامنه تغییرات این گیاه در دماهای مختلف شد. بیشترین درصد جوانه‌زنی در دمای 20 درجه در بذور زوال نیافته و دماهای 15 تا 20 درجه سانتی-گراد در زوال 24 و 48 ساعت مشاهده شد. برآورد مدل‌های مختلف غیره خطی بر سرعت جوانه‌زنی نیز نشان داد، در بین مدل‌های مورد ارزیابی مدل دندانه‌ای بهتر مدل برای جوانه‌زنی بذرهای شکرتیغال در سطوح مختلف زوال بود. دمای پایه جوانه‌زنی شکرتیغال در شرایط بدون زوال 1 درجه سانتی‌گراد تخمین زده شد که در 24 ساعت زوال به 8/1 درجه سانتی‌گراد افزایش و در زوال‌های بالاتری نیز مجدد روند کاهش داشت. دمای بهینه جوانه‌زنی این گیاه نیز بین20 تا 32 درجه‌سانتی‌گراد در شرایط بدون زوال بود.