ارزیابی بهره‌وری آب سامانه‌های آبیاری بارانی و سطحی در مزارع ذرت علوفه‌ای (مطالعه موردی: شهرستان بهبهان)

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

2 فریبرز عباسی، استاد پژوهش، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

doi
10.22034/ws.2021.12259
چکیده

هدف اصلی از اجرای این تحقیق، اندازه‌گیری مستقیم و مزرعه‌ای آب مصرفی ذرت علوفه‌ای تحت مدیریت کشاورزان و تعیین بهره‌وری آب در بهبهان بود. بدین ترتیب، حجم آب مصرف شده برای ذرت علوفه‌ای در شهرستان بهبهان در سامانه‌های آبیاری بارانی و سطحی و منابع آبی مختلف در طول یک فصل زراعی (96-1395) اندازه‌گیری شد. مقادیر اندازه‌گیری شده با نیاز آبی خالص به روش پنمن- مانتیث برآورد و با مقادیر سند ملی آب مقایسه گردید. میانگین عملکرد در دو سامانه بارانی و سطحی 58329 کیلوگرم بر هکتار بود. بهره‌وری آب در مزارع از 91/3 تا 71/13 کیلوگرم بر مترمکعب در نوسان بود. میانگین راندمان کاربرد ذرت علوفه‌ای در سامانه آبیاری بارانی به میزان 3/73 درصد به ثبت رسید. حجم آب مصرفی ذرت علوفه‌ای در سامانه آبیاری سطحی 9778 و در مزارع آبیاری بارانی 6991 مترمکعب بر هکتار اندازه‌گیری شد. نتایج مقایسه میانگین نیاز آبی خالص به روش پنمن- مانتیث و سند ملی آب دو سامانه آبیاری در آزمون تی نشان داد که میانگین نیاز آبی خالص با مقدار 6/439 میلی‌متر اختلاف معنی‌داری با سند ملی به میزان 8/581 میلی‌متر دارد. مقایسه ضرایب همبستگی پیرسون نشان داد روند تغییرات بهره‌وری آب با روند تغییرات راندمان کاربرد ذرت روندی هم‌راستا و معنی‌دار در سطح 5 درصد را نشان می‌دهد. بدیهی است با افزایش راندمان کاربرد، بهره‌وری آب افزایش یافته است.