پهنه‌بندی فرسایش پذیری بادی خاک سواحل شرقی دریاچه ارومیه

نویسندگان

1 گروه علوم خاک ، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه تبریز

2 گروه علوم خاک ، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه تبریز

3 گروه علوم خاک ، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه تبریز

4 گروه علوم خاک ، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه تبریز

5 گروه سنجش از دور و GIS ، دانشگاه تبریز

doi
10.22034/ws.2021.12189
چکیده

فرسایش بادی خاک زمانی رخ می­دهد که سرعت باد از آستانه فرسایش خاک بیشترشده و سطح خاک با گیاهان یا باقیمانده آن­ها، ناهمواری­های سطح و یا موانع دیگر حفاظت نشده باشد. همچنین فرسایش­پذیری بادی یکی از مهمترین پارامترهای تعیین­کننده فرسایش بادی تحت شرایط آب و هوایی معین می­باشد. هدف اصلی این تحقیق تهیه نقشه فرسایش­پذیری بادی خاک از طریق ارتباط تجربی بین تصاویر ماهواره­ای و ویژگی های فیزیکو شیمیایی در سواحل شرقی دریاچه ارومیه می­باشد. برای این تحقیق نمونه­برداری خاک در 153 نقطه سه لایه ارتفاعی (1271-1273، 1273-1275و 1275-1278متر ارتفاع از سطح دریا) انجام و از 4 روش نظارت شده مانند حداقل فاصله، حداکثر احتمال، شبکه عصبی مصنوعی(ANN) و ماشین بردار پشتیبان(SVM) درطبقه­بندی و نقشه­برداری از فرسایش­پذیری استفاده شد. ویژگی­های فیزیکوشیمیایی نمونه­های خاک نیز اندازه­گیری و 26 نمونه از آن­ها بصورت تصادفی جهت بررسی فرسایش­پذیری بادی در تونل باد انتخاب گردید. نتایج حاصله از آزمایش­های تونل­باد با ارتفاع ۲۰ سانتیمتراز کف تونل، بیانگر فرسایش­پذیری بادی میانگین ((g m-2  min-1)/(m s-1)) 92/2 است. نتایج رگرسیون گام به گام نیز نشان داد که از بین ویژگی­های فیزیکو شیمیایی خاک­ها، جزء فرسایش­پذیر مهمترین ویژگی خاک است که در تخمین فرسایش­پذیری مورد استفاده قرار می­گیرد و با فرسایش­پذیری بادی خاک همبستگی مثبت دارد. میانگین وزن قطر خاکدانه­ها با فرسایش­پذیری خاک همبستگی منفی معنی­داری داشته و هیچ رابطه­ای بین ویژگی­های شیمیایی خاک و فرسایش­پذیری یافت نشد. از ۴ روش طبقه­بندی نظارت شده، شبکه عصبی مصنوعی قابلیت بالاتری درطبقه­بندی و نقشه­برداری فرسایش­پذیری داشته ودر نهایت نتایج نشان داد که دقت کلی طبقه­بندی1/57 ٪ می باشد.