تدوین مدل مهارت های ارتباطی خانوادگی نوجوانان مبتنی بر احساس تنهایی و اعتیاد به فضای مجازی با اثر واسطه ذهن آگاهی

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی واحد بین الملل کیش

3 دانشجوی دوره کارشناسی ارشد، روانشناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کیش، کیش، ایران

doi
10.48308/jfr.2024.229250.1495
چکیده

این پژوهش با هدف تدوین مدل مهارت‎ های ارتباطی خانوادگی نوجوانان مبتنی بر احساس تنهایی و اعتیاد به فضای مجازی با اثر واسطه ذهن‎آگاهی به انجام رسید که از نظر هدف، کاربردی و از حیث ماهیت، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل نوجوانان شهر تهران بود. نمونه آماری برابر با 300 نفر بود که از پنج منطقه تهران انتخاب گردید. نمونه گیری به صورت خوشه ای انجام شد. به منظور گردآوری داده ها از پرسشنامه مهارت‎های ارتباطی فاین، مورلند و شوبل (1983)، ذهن‎آگاهی والاچ و همکاران (2006)، اعتیاد به فضای مجازی یانگ (1996) و احساس تنهایی راسل، پیلوا و کورتونا (1980) استفاده گردید. یافته‎ها نشان داد که ضریب استاندارد احساس تنهایی و اعتیاد به فضای مجازی بر مهارت‌های ارتباطی خانوادگی به صورت معنادار برابر با 49/0- و 20/0- بود (01/0>P). از سویی، ذهن‌آگاهی نقش میانجی‎گری در رابطه احساس تنهایی و اعتیاد به فضای مجازی با مهارت‎های ارتباطی خانوادگی داشت. با توجه به نقش ذهن‌آگاهی در افزایش توان نوجوانان در رویارویی با شرایط بحرانی و حفظ روابط اجتماعی مثبت، به روان‎شناسان توصیه می‌شود که با تمرکز بر ذهن اگاهی، آمادگی نوجوانان را بهبود بخشند. آموزش و پرورش نیز باید برای آموزش این راهبردها در چارچوب محتوای درسی طرح‎ریزی نماید.