فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پس از بروز یک حادثه هسته­ای، مواد پرتوزا در محیط اطراف پراکنده شده و باعث آلودگی محیط زیست، از جمله جنگل­ها و مراتع می­گردند. با چرای دام­ها از مراتع آلوده، مواد رادیواکتیو می­توانند از مسیر شیر و گوشت آلوده وارد زنجیرۀ غذایی انسان شوند، که مصرف این مواد غذایی آلوده یکی از مسیرهای اصلی آلودگی زنجیرۀ غذایی انسان بعد از یک حادثه هسته­ای به شمار می­آید. پژوهش حاضر به‌منظور بررسی و شناسایی روش­ها و راهکارهای پدافندی رفع آلودگی مواد پرتوزا بعد از یک حادثۀ هسته­ای در اکوسیستم­های جنگلی انجام شده است. بدین منظور در این پژوهش نتایج منتشر شده از روش­های آزمایشی مبنی بر چگونگی رفع آلودگی از محیط‌زیست جنگلی بعد از حوادث گوناگون هسته­ای وقوع یافته در سراسر جهان، خصوصاً حادثۀ چرنوبیل (1986)، موردبررسی و مطالعه قرار گرفتند. مشخص شد که با نشست مواد پرتوزا در محیط­زیست جنگلی در مدت زمانی کوتاه و در حد چند ماه، غلظت آلودگی در محصولات غذایی جنگلی مانند؛ قارچ­ها و توت­ها به‌شدت افزایش    می­یابد و حیوانات جنگلی نیز با خوردن آن­ها آلوده می­شوند. یکی از راه­های انتقال آلودگی­های پرتوزا از اکوسیستم جنگلی به زنجیرۀ غذایی انسان نیز مصرف مواد غذایی جنگلی و یا شکار حیوانات از جنگل­های آلوده است. پس از گذشت یک سال، خاک به منبع اصلی آلودگی رادیونوکلوئیدی در جنگل تبدیل می­شود. همچنین با خروج چوب­های آلوده از جنگل و استفاده از آن­ها، مسیرهای انتقال آلودگی به افرادی که به­طور معمول خودشان بطور مستقیم در جنگل در معرض تابش­های پرتوزا قرار نمی­گیرند، افزایش می­یابد. اقدامات متقابل متنوعی برای رفع و یا کاهش آلودگی­های پرتوی از طریق محیط­زیست جنگلی وجود دارد. اما تنها اقداماتی را که دارای قابلیت اجرایی بالایی بوده و  بطور مؤثری در رفع یا کاهش آلودگی اثربخش هستند، باید در راستای رفع و یا کاهش آلودگی­ها بکار گرفت. به­نظر می­رسد می­توان با اجرای اقداماتی مانند؛ محدودکردن دسترسی به جنگل­ها، جلوگیری از آتش­سوزی در جنگل، اصلاح شیمیایی خاک جنگل­ها، فراوری محصولات خام جنگلی، تغییر زمان شکار در جنگل و پرهیز از جمع­آوری محصولات غذایی جنگلی، میزان انتقال آلودگی­های پرتوزا به انسان را از طریق اکوسیتم­های جنگلی به حداقل رسانید.