فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله به بررسی نقش نور در ارتقای مطلوبیت فضایی ایستگاه­های مترو با تمرکز بر ایمنی و امنیت می‌پردازد. با توجه به ماهیت زیرزمینی و اغلب تاریک ایستگاه‌های مترو، نورپردازی مناسب نه‌تنها برای جهت‌یابی و دید مناسب ضروری است، بلکه به‌طور قابل‌توجهی بر احساس امنیت و آسایش کاربران تأثیر می‌گذارد. هدف از این پژوهش، تبیین جایگاه و نقش نور در مطلوبیت فضایی ایستگاه‌های زیرزمینی مترو و درک عوامل مؤثر بر تجربه کاربر و ایجاد فضایی امن و ایمن برای مسافران است؛ توجه به ملاحظات دفاع غیرعامل در این فضاها، مصونیت بخش بوده و به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های برتری قدرت و امنیت در زمان بحران خواهند بود. روش تحقیق در این پژوهش     توصیفی- تحلیلی است و روش جمع‌آوری داده‌ها از طریق تکمیل پرسشنامه می‌باشد. پس از شناسایی شاخص‌ها با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای و مراجعه به منابع معتبر، جهت ارزیابی این شاخص‌ها از نظرات کارشناسان متخصص با استفاده از ابزار پرسشنامه در زمینه محتوای آزمون موردنظر استفاده می‌شود و با توضیح اهداف آزمون برای آن‌ها و ارائه تعاریف عملیاتی مربوط به محتوای سؤالات به آن‌ها، از آن‌ها خواسته می‌شود تا هریک از سؤالات طبقه‌بندی کنند. در گام بعدی پرسشنامه شماره دو در 10 ایستگاه زیرزمینی مترو تهران (امام حسین علیه السلام، دروازه شمیران، امام خمینی (ره)، شهید نواب صفوی، میدان ولی عصر (عج)، تئاتر شهر، توحید، دروازه دولت، میدان شهداء و شادمان) توزیع شد؛ تا نقش و اثر هریک از مؤلفه‌های کیفیت نور در راستای ارتقاء شاخص‌های ایمنی و امنیت بررسی شده و مشخص گردد در چه وضعیتی قرار دارند. برای تجزیه و تحلیل پرسشنامه از نرم افزار SPSS استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد از بین 19 شاخص مطلوبیت فضایی شاخص‌های: ایمنی و امنیت به‌همراه خوانایی، دسترسی و ارتباطات با CVR برابر 68/0 بیش‌ترین تأثیر را در ایجاد مطلوبیت فضایی در ایستگاه‌های زیرزمینی مترو را دارند. لذا نورپردازی مناسب و برنامه‌ریزی شده با در نظر گرفتن جنبه‌های روان‌شناختی و رفتاری کاربران، می‌تواند به‌طور مؤثری سطح ایمنی و امنیت را در ایستگاه‌های مترو افزایش داده و درنهایت به بهبود تجربه کلی مسافران کمک نماید.