بررسی پتانسیل دگرآسیبی گیاه قیچ (Zygophyllum eurypterum L.) بر شاخصهای جوانهزنی و رشدی گیاه گندم (Triticum aestivum L) و علف هرز تلخه (Acroptilon repens L.)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسیارشد اگرواکولوژی، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی شیروان، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران.
2 استاد، عضو هیئت علمی گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی شیروان، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران.
3 دستیار پژوهشی گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی شیروان، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران
doi
10.22092/ijsst.2023.361380.1474چکیده
این پژوهش بهمنظور مطالعه تأثیر عصاره آبی اندامهای مختلف قیچ (Zygophyllum eurypterum L.) بر شاخصهای جوانهزنی و رشدی گیاه گندم و علف هرز تلخه اجرا گردید. تیمارهای آزمایش شامل عصارههای آبی قیچ در غلظتهای 5، 10 و %15ریشه ، 5، 10 و %15 اندامهوایی (ساقه و برگ) و شاهد (آب مقطر) بود. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت عصارهها، صفات رشدی و کلروفیل کل هر دو گیاه مورد بررسی بهطور معنیداری کاهش یافت. نتایج نشان داد که بالاترین و پایینترین میزان بازدارندگی بین غلظتها و اندامهای مورد بررسی بهترتیب مرتبط با عصاره %15 اندام هوایی و عصاره %5 ریشه بود. فعالیت آنتیاکسیدانی گندم و علف هرز تلخه با افزایش سطح عصارهی ریشه و اندام هوایی قیچ افزایش یافتند. نتایج نشان داد بالاترین سطح عصاره اندامهوایی قیچ در گندم، %12/77 سرعت جوانهزنی را نسبت به شاهد کاهش داد. اما جوانهزنی بذور تلخه، در سطحهای 10 و 15 درصد اندامهوایی کاملاً متوقف شد و به صفر رسید. با افزایش غلظت عصاره اندام هوایی از صفر به %15 در تلخه، طول ریشه %2/49 و در گندم %9/52 نسبت به شاهد کاهش پیدا کرد. بیشترین میزان فعالیت آنتیاکسیدان در سطح %15 اندامهوایی در هر دو گیاه مشاهده شد که در این بین تلخه با %32/70 دارای فعالیت آنتیاکسیدانی بیشتری بود. اکثر صفات بررسی شده در علفهرز تلخه نظیر درصد جوانهزنی، طول ریشهچه و طول ساقهچه، حساسیت بیشتری به اثرات دگرآسیبی قیچ نسبت به گندم داشت و میتوان عصاره آبی %15 اندام هوایی قیچ را برای کاهش رشد علف هرز تلخه پیشنهاد نمود.
