تحلیل تهدیدات و آسیب پذیری‌های سایبری در سامانه‌های کنترل صنعتی صنعت گاز و ارائه مدل سیستمی مقابله

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران

2 دانشجوی دکترای دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران

doi
10.47176/PD.2026.1527
چکیده

سامانه‌های کنترل صنعتی (ICS) صنعت گاز، به‌عنوان بخشی از زیرساخت‌های حیاتی کشورها، با تهدیدات سایبری فزاینده‌ای مواجه هستند. این تهدیدات با توجه به اهمیت راهبردی صنعت گاز در اقتصاد و امنیت ملی، و همچنین با توجه به نقش بسیار کلیدی سامانه‌های کنترل صنعتی در صنعت گاز، چالش‌های جدی را ایجاد کرده‌اند. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل آسیب‌پذیری‌های سایبری در سامانه‌های کنترل صنعتی صنعت گاز و ارائه یک مدل سیستمی برای مقابله با این تهدیدات انجام شده است. روش تحقیق ترکیبی (کمی-کیفی) بوده و از طریق مطالعات میدانی، مصاحبه‌های عمیق با متخصصان، پرسشنامه‌های تخصصی و تحلیل اسناد، داده‌های لازم جمع‌آوری شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که آسیب‌پذیری‌های اصلی شامل فقدان یکپارچگی در معماری امنیتی، استفاده از سامانه‌های قدیمی، ضعف در مدیریت دسترسی، و نقص در آموزش کارکنان است. مدل سیستمی پیشنهادی شامل پنج لایه حفاظتی (دفاع عمقی توسعه‌یافته) است که با تأکید بر رویکرد پیشگیرانه و واکنش سریع، قابلیت پیاده‌سازی در شرایط خاص زیرساخت‌های گازی را دارد.