ارزیابی شوری خاک و عملکرد گندم با استفاده از مدل SALTMED (مطالعه موردی: دشت بوکان)

نویسندگان

1 استادیار گروه آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل

2 دانش آموخته دوره دکتری آبیاری و زه‌کشی، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل

3 استادیار گروه آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد مهاباد

doi
10.22034/ws.2021.11638
چکیده

دشت بوکان با بیشترین تولید گندم در استان به عنوان انبار غله استان آذربایجان غربی نامیده می­شود. شوری آب و خاک می­تواند باعث نقصان محصول گردد. در این تحقیق از مدل کامپیوتری SALTMED برای شبیه­سازی عملکرد گندم در شرایط شوری­های مختلف آب آبیاری استفاده گردید. آزمایش­های صحرایی با پنچ تیمار شوری آب آبیاری (5/3، 5/4، 5/5 و 5/6 دسی­زیمنس­­بر­متر) و یک تیمار شاهد (آب رودخانه سیمینه­رود با شوری 2 دسی­زیمنس­برمتر) در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی انجام شد. مقادیر R2، NMRSE، CRM و ME در عمق­های مختلف خاک و برای تیمارهای مختلف محاسبه گردید. بررسی نتایج نشان داد که مدل SALTMED از دقت بالایی برای شبیه­سازی رطوبت و شوری خاک و همچنین عملکرد محصول برخوردار است. مقادیر ضریب تعیین برای شبیه­سازی رطوبت خاک 87/0، شوری خاک 85/0 و عملکرد محصول 92/0 به­دست آمد. با توجه به روند نتایج به­دست آمده با افزایش سطح شوری آب آبیاری دقت مدل در شبیه­سازی رطوبت خاک افزایش یافت اما خطای مدل در شبیه سازی عملکرد محصول کاهش پیدا کرد. نتایج شبیه­سازی با مدل SALTMED نشان داد که دقت مدل برای عملکرد محصول بهتر از رطوبت خاک و برای رطوبت خاک بهتر از شوری خاک بود.