نقش پیش‌تیمار اسید هیومیک بر خصوصیات جوانه‌زنی و رشد اولیه گیاهچه بذر چغندرقند (Beta vulgaris L.)

نویسندگان

1 مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

2 دانشیار مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 گروه زراعت، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.

doi
10.22092/ijsst.2022.360071.1455
چکیده

جوانه‌زنی و استقرار مناسب گیاهان زراعی از مهم‌ترین و بنیادی‌ترین عواملی است که بر عملکرد اقتصادی محصول تأثیر می‌گذارد. افزایش کیفیت بذر توسط پیش‌تیمار از مواردی است که می‌تواند بر جوانه‌زنی و استقرار گیاهچه مؤثر باشد؛ بنابراین، این پژوهش با هدف بررسی تأثیر پیش‌تیمار بذر چغندرقند با اسید هیومیک به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سال 1396 اجرا شد. عامل اول پیش‌تیمار بذرها با مقادیر مختلف اسید هیومیک شامل چهار سطح 0 (شاهد)، 33/8، 50/12 و 00/25 میلی‎گرم به ازای هر 100 گرم بذر و عامل دوم شامل ارقام چغندرقند اکباتان و پایا بود. طبق نتایج تجزیه واریانس، آثار ساده اسید هیومیک و رقم بر تمام صفات به‌جز وزن خشک ریشه‌چه تأثیر معنی‌داری داشتند. اثر متقابل اسید هیومیک- رقم تنها برای سه صفت متوسط زمان جوانه‌زنی، وزن خشک ریشه‌چه و وزن خشک ساقه‌چه معنی‌دار بود. بر اساس نتایج مقایسه میانگین، بیشترین قوه‎نامیه (87/87 درصد)، سرعت جوانه‌زنی بذر (27/6 جوانه/روز)، شاخص طولی بنیه گیاهچه (52/3) و شاخص وزنی بنیه گیاهچه (96/1269) به پیش‌تیمار بذر با استفاده از 50/12 میلی‎گرم اسید هیومیک به ازای 100 گرم بذر اختصاص داشت. پیش‌تیمار بذر بدون اختلاف معنی‎دار در مقدار ماده پوششی موجب افزایش یکنواختی جوانه‎زنی بذر شد. رقم اکباتان در مقایسه با رقم پایا بر اساس صفات اندازه‌گیری‌شده برتری داشت. در مجموع استفاده از اسید هیومیک منجر به بهبود صفات جوانه‌زنی و رشد اولیه گیاهچه شد.