مقاله پژوهشی: تبیین عوامل کلیدی اثرگذار بر قدرت دفاعی ج.ا.ایران در افق زمانی1410
نویسندگان
1 استادیار جغرافیای سیاسی دانشکدۀ جغرافیای دانشگاه تهران
2 استاد جغرافیای سیاسی دانشکدۀ جغرافیای دانشگاه تهران
3 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران
4 استادیار جغرافیای سیاسی دانشکدۀ جغرافیای دانشگاه تهران
doi
چکیده
یکی از عرصههای مهم و اساسی تأمین امنیت ملی کشورها در راستای حفظ منافع ملی خود و دستیابی به اقتدار پایدار توجه به حوزۀ دفاعی- نظامی و عوامل اثرگذار بر قدرت دفاعی کشور در راستای ایجاد بازدارندگی در برابر تهدیدهای دشمنان میباشد که با توجه به حاکم بودن شرایط عدم قطعیت در پیشبینی آیندۀ مناسبات و تحولات ایران در منطقه و نظام بینالملل، درک جایگاه و توان دفاعی- نظامی جهت مقابله با تهدیدهای متصور در آینده از مسائل ضروری میباشد. تحقیق پیشرو بهمنظور تبیین عوامل کلیدی اثرگذار بر قدرت دفاعی ج.ا.ایران در افق زمانی1410 با مطالعۀ اسناد و سوابق علمی پیشین و استفاده از نظرهای 50 نفر از خبرگان انجام گرفته است. گفتنی است این تحقیق از لحاظ هدف کاربردی- توسعهای و از لحاظ روش، تلفیقی از روشهای توصیفی- تحلیلی و پیمایشی (استفاده از نظر خبرگان و پرسشنامه) است. همچنین از لحاظ قلمرو زمانی، گردآوری دادهها در سال 1399 انجام و نتایج آن دورۀ دهساله 1400 تا 1410 را پوشش خواهد داد؛ به لحاظ مکانی محدود به ایران و از نظر موضوعی مقولۀ قدرت دفاعی ج.ا.ایران را از منظر دانش ژئوپلیتیک مورد بررسی قرار خواهد داد. تعداد 706 نیروی پیشران مشخص و در ادامه اقدام به جداسازی نیروهای پیشران بهدست آمده در 6 بخش نظامی، اقتصادی، سیاسی، اجتماعی- فرهنگی، جغرافیایی- زیست محیطی و علمی- فناوری گردید. سپس با تشکیل جلسۀ خبرگی، نیروهای پیشران مشابه با یکدیگر ادغام و در ادامه با استفاده از الگوی «فریدمن» اقدام به رتبهبندی و تعیین ارزش نیروهای پیشران نموده و درپایان با استفاده از نرمافزار آیندهپژوهی «میکمک» و بهکارگیری روش تحلیل «ماتریس متقاطع»، تعداد 27 عامل مهم و اثرگذار تعیین گردید و از این 27 عامل تعداد 10 عامل بهعنوان عوامل کلیدی اثرگذار بر قدرت دفاعی ج.ا.ایران مشخص گردیدند.