تأثیر افزایش دمای خاک با مالچ پلاستیکی بر صفات جوانه‏ زنی و فعالیت آنزیم ‏های آلفا و بتا آمیلاز در بذر چهار گونه علف هرز بهاره

نویسندگان

1 گروه زراعت، واحد فسا، دانشگاه آزاد اسلامی، فسا، ایران

2 گروه زراعت، واحد فسا، دانشگاه آزاد اسلامی، فسا، ایران

3 گروه زراعت، واحد فسا، دانشگاه آزاد اسلامی، فسا، ایران

doi
10.22092/ijsst.2022.358730.1434
چکیده

با توجه به مشکلات زیست محیطی ناشی از کاربرد علف‏کش‏های شیمیایی، می‏توان برای کنترل علف‏های هرز از روش بالا رفتن دمای خاک به وسیله مالچ پلاستیکی استفاده کرد. این پژوهش در سال 1399 در شهرستان فسا انجام گرفت. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با استفاده از 2 عامل و 3 تکرار اجرا شد. عامل اول بذر4 گونه علف هرز تاج خروس وحشی (Amaranthus retroflexus)، سلمه تره (Chenopodium album)، خرفه (Portulaca oleracea) و بارهنگ (Plantago lancoelata) و عامل دوم مدت زمان پوشش مالچ پلاستیک در 3 سطح شاهد، 20 و 40 روز بود. پس از انجام زمان‏های پوشش مالچ پلاستیک، بذرها از عمق خاک بیرون آورده و مورد آزمون استاندارد جوانه‏زنی قرار گرفت. نتایج نشان داد که درصد، سرعت جوانه‏زنی، بنیه بذر و فعالیت آنزیم‏های آلفا و بتا آمیلاز با مالچ پلاستیک روند کاهشی را نشان دادند. مالچ پلاستیک 40 روزه سبب کاهش سرعت جوانه‏زنی و افزایش هدایت الکتریکی بذرها نسبت به تیمار بدون مالچ پلاستیک گردید. تیمار مالچ پلاستیک 40 روزه سبب کاهش وزن خشک گیاهچه نسبت به شاهد گردید. در بین علف‏های هرز بیشترین کاهش درصد جوانه‏زنی و بنیه بذر در سلمه‏تره مشاهده شد. از سوی دیگر تیمار مالچ پلاستیکی نتوانست تغییر معنی‏داری در جوانه زنی بذر بارهنگ داشته باشد. در مجموع نتایج این پژوهش نشان داد که مقدار پارامترهای مرتبط با جوانه‌زنی بذر در گونه‌های مختلف علف‏های هرز مورد آزمایش با زمان آفتاب‏دهی تحت پوشش مالچ پلاستیکی متفاوت بوده است؛ به‏طوری ‏که آفتاب‏دهی به مدت 40 روزه برای کنترل علف‏های هرز قابل توصیه می‏باشد.