راهبرد افزایش امنیت زیرساختهای حیاتی با هوش مصنوعی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد مدیریت بحران مجتمع دانشگاهی مهندسی و پدافند غیر عامل، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران
2 استاد مجتمع دانشگاهی مهندسی و پدافند غیر عامل، دانشگاه صنعتی مالکاشتر، تهران، ایران
doi
چکیده
زیرساخت حیاتی (CI) شامل سامانهها، داراییها و خدمات حیاتی است که برای عملکرد و رفاه جامعه و اقتصاد ضروری هستند. با این حال، رشد سریع تهدیدات سایبری در محیطهای دیجیتال خطرات جدی برای کارایی این زیرساختها ایجاد میکند و چالشهای قابل توجهی برای امنیت عمومی، ثبات اقتصادی و امنیت ملی به همراه دارد. این وضعیت نیاز به راهحلهای مؤثر در زمینه امنیت سایبری را، بهویژه در حوزه اتوماسیون و تصمیمگیری هوشمند، تقویت میکند؛ جایی که مدلسازی مبتنی بر هوش مصنوعی میتواند نقش کلیدی ایفا کند. در این راستا، بحث ما بر مقایسه سامانههای هوش مصنوعی مبتنی بر قانون متمرکز است، زیرا این رویکرد از شفافیت، تفسیرپذیری و قابلیت اعتماد بالاتری نسبت به روشهای یادگیری عمیق برخوردار است و امکان بررسی و اعتبارسنجی تصمیمات را توسط تحلیلگران انسانی فراهم میسازد؛ امری که در حوزه امنیت سایبری حیاتی و گریزناپذیر است. این پژوهش به تحلیل هوش مصنوعی مبتنی بر قوانین چندلایه میپردازد که هدف آن تسهیل تصمیمات قابل فهم انسانی در کنار فرآیندهای خودکار برای زیرساختهای حیاتی است. علاوه بر این، انواع روشهای تولید قانون را دستهبندی کرده و رویکردهای مبتنی بر دانش و داده برای استخراج بینشهای معنادار از اطلاعات بررسی میشود. این فهم به تحلیلگران امنیتی کمک میکند تا تهدیدات را شناسایی کرده، حملات را بررسی کنند و تصمیمات آگاهانهای در بخشهای مختلف بگیرند. همچنین به این موضوع پرداخته می شود که چگونه این روشها میتوانند به چالشهای امنیت سایبری در بخشهای حیاتی مانند انرژی، دفاع، حملونقل، بهداشت، منابع آب و کشاورزی پاسخ دهند و در نتیجه به بهبود تدابیر امنیتی کمک کنند. این مقاله با شناسایی چالشهای موجود، فرصتهای تحقیقاتی آینده و ارائه راهبردهای نوآورانه برای مقابله با تهدیدات سایبری آینده به پایان میرسد.
