فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نواحی مرزی به‌عنوان مناطق حساس و راهبردی و خط مقدم دفاع از سرزمین، نقش کلیدی در حفظ امنیت و تمامیت ارضی کشورها دارند. شناسایی فرصت‌ها و تهدیدات این نواحی از منظر راهبردی، امکان برنامه‌ریزی مؤثر برای مقابله با چالش‌ها و بهره‌برداری از ظرفیت‌های موجود را فراهم می‌سازد.  این پژوهش باهدف تعیین تهدیدات و فرصت‌های امنیتی و راهبردی، نقاط ضعف و قوت موجود در نواحی مرزی ایران با کشور ترکیه و تأثیر آن بر دفاع از سرزمین از منظر پدافند غیرعامل، به ارائه راهکارهای اجرایی در جهت عملیاتی‌کردن راهبرد های امنیتی و دفاعی در این مناطق پرداخته و با استفاده از مدل‌های علمی، راهکارهایی برای ارتقای امنیت مرزی پیشنهاد می‌دهد. این تحقیق کاربردی و با رویکرد توصیفی-تحلیلی است. داده‌ها از طریق روش‌های اسنادی و میدانی جمع‌آوری و در بخش میدانی از پرسشنامه محقق‌ساخته استفاده شد. روایی محتوایی پرسشنامه با نظر متخصصان در حوزه‌های جغرافیای سیاسی، نظامی، ژئوپلیتیک و علوم سیاسی بررسی و تأیید گردید. جامعه آماری شامل ۳۰ کارشناس با حداقل ۱۰ سال سابقه در حوزه‌های مرتبط می باشد. پس از بررسی محیط‌های داخلی و خارجی، فهرستی از نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدیدها شناسایی شد. سپس، با استفاده از نرم‌افزار  Super Decision، ساختار شبکه‌ای برای تعیین اولویت‌ها طراحی و در نهایت، چهار راهبرد (ST, WT, SO, WO) پیشنهاد گردید. نتایج حاصل از این تحقیق نشان می دهد که راهبرد ST(راهبرد تنوع) با وزن 317/0 به‌عنوان راهبرد برتر در این پژوهش می باشد، زیرا این رویکرد با ترکیب فناوری پیشرفته و توان انسانی، قابلیت بازدارندگی در برابر تهدیدات خارجی را افزایش می‌دهد. در کنار آن، راهبردWT(راهبرد تدافعی) با وزن 296/0 به‌عنوان راهبرد جایگزین معرفی شد. این راهبرد بر کاهش آسیب‌پذیری‌های داخلی، ازجمله تنش‌های قومی-مذهبی و جرایم سازمان‌یافته، و همچنین مقابله با نفوذ فرهنگی و اطلاعاتی دشمنان تمرکز دارد.