حدوث و تکامل جوهری در نفس و بدن جنین در علم البدن و علم النفس سینوی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حکمت متعالیه دانشگاه خوارزمی
2 استادیار گروه فلسفه دانشگاه خوارزمی
doi
10.22061/orj.2023.1918چکیده
کیفیت حدوث نفس در بدن، یکی از مهمترین مسائل علم النفس فلسفی است. نظریۀ حدوث روحانی نفس معالبدن در بیان رسمی به ابنسینا انتساب یافته است. این نظریه بدین معناست که بعد از کامل شدن بدن، نفس مجرد به بدن تعلق میگیرد. اما سؤال اینجاست که در اینصورت از ابتدای تشکیل نطفه تا مراحل رشد بدن جنین، چه نفسی این بدن ناقص را تدبیر میکرده است؟ حکمایی مانند فخررازی، ملاصدرا و شارحین نوصدرایی مانند حسنزاده آملی، معتقدند از نظر ابنسینا، نفس پدر تدبیر بدن را در آن مرحله به عهده داشته است که در اینصورت این نظر با اشکالات و نقدهایی مواجه خواهد شد. این پژوهش با نگاهی دوباره یه این نظریه با مهم شمردن نقش علم البدن سینوی و با استفاده از همان عبارات مورد استناد این حکیمان در طبیعیات شفا، میخواهد اثبات کند که مبدأ حدوث نفس، در نطفۀ جنین ایجاد میشود. همچنین این پژوهش نشان می دهد که استفادۀ ابنسینا از مفهوم استکمال به عنوان حرکت تدریجی در توجیه کیفیت و مراحل رشد در انسان تنها با تکامل در جوهر قابل تبیین می باشد. در نتیجه با استفاده از مبانی سینوی در طبیعت بدن و علم النفس تلاش میشود تا به اثبات فرضیۀ حدوث و تکامل جوهری در نفس و بدن جنین پرداخته شود تا با این خوانش از حدوث نفس، بتوان اشکالات وارد بر نحوه تدبیر جنین را رفع نمود.