تحلیل ملاحظات و الزامات پدافند غیرعامل در طراحی بیمارستان‌ها: مطالعه موردی بیمارستان قلب شهید رجایی تهران

نویسندگان

1 پژوهشگر دانشکده و پژوهشکده پدافند غیر عامل، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد مهندسی پدافند غیرعامل گرایش طراحی، دانشکده و پژوهشکده پدافند غیر عامل، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران

3 استادیار دانشکده و پژوهشکده پدافند غیر عامل، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران

4 پژوهشگر دانشکده و پژوهشکده پدافند غیر عامل، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران

doi
چکیده

این مقاله به بررسی ملاحظات و الزامات پدافند غیرعامل در طراحی و مدیریت بیمارستان‌ها، با تأکید بر بیمارستان قلب شهید رجایی تهران، می‌پردازد. هدف اصلی پژوهش، شناسایی اصول و راهبردهای پدافند غیرعامل برای کاهش آسیب‌پذیری بیمارستان‌ها در برابر تهدیدات طبیعی و انسانی است. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی بوده و از ابزارهایی مانند مطالعات کتابخانه‌ای، مشاهده میدانی، تحلیل داده‌ها، و ارزیابی تطبیقی استفاده شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که رعایت اصولی مانند مکانیابی مناسب، استحکام سازه‌ها، تفکیک ورودی‌ها، ایجاد زیرساخت‌های ایمن، و طراحی فضاهای انعطاف‌پذیر نقش کلیدی در افزایش تاب‌آوری بیمارستان‌ها ایفا می‌کند. مطالعه موردی بیمارستان قلب شهید رجایی تهران نشان داد که این مرکز درمانی در برخی ابعاد نیازمند بهبود است. یافته‌ها نشان‌دهنده آسیب‌پذیری‌هایی در حوزه‌های دسترسی و ورودی‌ها (محدودیت دسترسی، عدم وجود ورودی اضطراری مجزا، ترافیک)، محوطه (ظرفیت ناکافی پارکینگ، استاندارد نبودن هلی‌پد، ضعف حصار، عدم رعایت حریم ایمن)، ساختمان و همجواری‌ها می‌باشد. بر اساس این یافته‌ها، مجموعه‌ای از الزامات و ملاحظات شامل بهبود دسترسی‌ها، ایمن‌سازی محوطه و تأسیسات، مقاوم‌سازی ساختمان و مدیریت همجواری‌ها جهت ارتقاء تاب‌آوری و پایداری بیمارستان در برابر تهدیدات ارائه گردیده است. این پیشنهادات می‌تواند به عنوان الگویی برای سایر مراکز درمانی مورد استفاده قرار گیرد.