بررسی و تعیین انرژی گرمایی (GDD) مراحل فنولوژی کلیر Capparis decidua (Forssk.) Edgew. در ایران

نویسندگان
doi
چکیده

 به‌منظور بررسی ویژگی‌های فنولوژیکی گونة کلیر و نقش عوامل محیطی بر آن، تحقیقات گسترده‌ای در رویشگاه‌های کلیر انجام پذیرفت. پس از شناسایی محدودة پراکنش و تهیة نقشة گسترش، 12 رویشگاه شاخص انتخاب و در هر رویشگاه، سه پایة میانسال علامت‌گذاری شد. مراحل فنولوژی (رشد رویشی، گلدهی، تشکیل میوه، رسیدن بذر، دوران کمون و رشد مجدد) در دوره‌های پانزده روزه اندازه‌گیری شد. تجزیه‌وتحلیل آمار هواشناسی و تقویم زمانی فنولوژی در رویشگاه‌های مختلف نشان می‌دهند که شدت خشکی، میانگین حرارت و بارندگی در رفتارهای اکولوژیکی کلیر تأثیرگذارند. دوران گلدهی کلیر طولانی است و از ماه اسفند شروع می‌شود و تا مهر ادامه می‌یابد به‌طوری‌که سه فصل از سال طی ماه‌های اسفند- فروردین، خرداد- تیر و شهریور- مهر، گل‌ها روی کلیر دیده می‌شوند. گل‌ها طی 90-70 روز به میوه تبدیل می‌شوند و در اغلب مواقع می‌توان همزمان گل و میوه را روی درخت کلیر مشاهده نمود. در رویشگاه‌های غربی و شمالی‌تر، دوره‌های گلدهی محدودتر می‌شود و کلیر فقط یک تا دو نوبت قادر به گلدهی در طول سال خواهد بود. دورة فنولوژی در تابستان نسبت به پاییز و بهار کوتاه‌تر است. با وجود متفاوت بودن زمان فنولوژی در فصول مختلف، مقدار انرژی گرمای مورد نیاز (GDD) به نسبت یکسان و متوسط 931 درجه‌روز رشد برای هر دوره فنولوژی کلیر نیاز است.