ارزیابی سامانه‌ آبیاری بارانی اراضی تحت کشت سد حسنلو

نویسندگان

1 دکتری مهندسی منابع آب، پژوهشکده مطالعات دریاچه ارومیه، دانشگاه ارومیه

2 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و پژوهشکده مطالعات دریاچه ارومیه، دانشگاه ارومیه

doi
10.22034/ws.2021.11631
چکیده

بخش کشاورزی بزرگ‌ترین مصرف‌کننده آب در ایران بوده و با محدود شدن منابع آب، نیاز به افزایش کارایی مصرف آن ضروری است. شبکه آبیاری و زهکشی حسنلو به‌عنوان قسمتی از پروژه بزرگ شبکه آبیاری- زهکشی دشت نقده، یکی از بزرگ‌ترین طرح‌های کشور در زمینه توسعه سامانه‌های آبیاری تحت‌فشار است. اراضی شبکه حسنلو بر اساس فشار موجود به سامانه‌های آبیاری بارانی، سطحی و هیدروفلوم مجهز شده است. در این تحقیق از سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی به‌عنوان ابزاری جهت جمع‌آوری، مدیریت، پردازش و نمایش اطلاعات مکانی در فاز اول پروژه حسنلو در ارزیابی مدیریت آب این طرح استفاده شد. برای این منظور ابزاری برای محاسبه ضریب یکنواختی و ضریب یکنواختی توزیع در آبیاری بارانی طراحی و برای شبیه‌سازی و ارزیابی یکنواختی تک رایزر یا چند رایزر در سامانه GIS تهیه و الحاق شد. همچنین داده‌برداری میدانی آبدهی آبپاش‌ها و فشار واقعی زمان بهره‌برداری انجام پذیرفت. نتایج نشان داد فشار سر آبپاش‌ها به‌طور مکانی- زمانی از 5/0 تا 9/3 بار متغیر و ضریب یکنواختی پروژه کمتر از 50% بوده که بیانگر مدیریت ضعیف آبیاری بارانی در این پروژه بوده و همچنین در بین بهره‌برداران از رضایت نسبی حداقلی برخوردار است.