اولویت بندی الزامات پدافند غیرعامل در طراحی معماری مراکز آموزشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه معماری، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران
2 استادیار، گروه معماری، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران
3 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران.
doi
چکیده
با توجه به موقعیت ایران در منطقه، کشورمان از گذشته درگیر جنگ و بحرانهای متعدد بوده که این عوامل داراییها را تهدید میکند. مراکز آموزشی مانند سایر فضاهای عمومی شهر به دو دلیل استفاده از فضا و ساختمانهای آن در شرایط بحران جهت اسکان اضطراری و مهمتر از آن حفظ امنیت دارایی انسانی حاضر در آن از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف از این پژوهش اولویتبندی الزامات پدافند غیرعامل در طراحی مراکز آموزشی بوده تا بهترین الزامات و با کمترین هزینه برای این مراکز شناسایی و معرفی گردد. این پژوهش به روش توصیفی- پیمایشی و با استفاده از تکنیک دلفی انجام شد؛ در ابتدا الزامات از منابع کتابخانهای استخراج و سپس در قالب پرسشنامه در اختیار نه نفر از متخصصان و نخبگان پدافند غیرعامل قرار گرفت و نتایج با استفاده از تحلیل عامل اکتشافی از نوع کیو به دست آمد. بر اساس نظرات کارشناسان 24 الزام پدافندی جهت حفظ و بقای مراکز آموزشی ارائه گردید که از این میان سه عامل تخلیه اضطراری جمعیت با میانگین 960/2 ایجاد فضای امن با میانگین 178/2 و مدیریت عملکرد با میانگین 042/1 شناسایی و ازاینبین هشت الزام شامل: ایجاد خروجی اضطراری و راههای خروجی متناسب با تعداد افراد، محصور نمودن فضاها (محوطه)، حفظ ایمنی ورودی ساختمانها هنگام ریزش آوار، احداث فضای امن زیرزمینی جهت انبار و مخازن سوخت، گسترش افقی پهنه ساختمانی در مقایسه با گسترش عمودی، جداسازی و تفکیک فضاهای امن و ناایمن، ایجاد فاصله مناسب بین بلوکهای ساختمانی، ایجاد خروجیهای انحرافی بهمنظور تخلیه نیروهای انفجاری در مسیرها و پناهگاههای زیرزمینی، ازنظر متخصصان بهعنوان مهمترین الزامات پدافند غیرعامل در طراحی مراکز آموزشی مطرح گردید.