توسعه مدل آسیبپذیری آبهای زیرزمینی هیبریدی بهینهسازی الگوریتم ژنتیک- تصمیمگیری چندمعیاره بر مبنای روش دراستیک
نویسندگان
1 استادیار بخش مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه شیراز
2 استادیار بخش مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه شیراز
3 استادیار بخش مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه شیراز
4 دانشآموخته کارشناسی ارشد، بخش مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه شیراز
doi
10.22034/ws.2020.12197چکیده
مدیریت صحیح منابع آبهای زیرزمینی بهعنوان یکی از مهمترین منابع تأمینکننده آب در دنیا، از اهمیت زیادی برخوردار است. از جمله اقدامات مهم مدیریتی در این زمینه، ارزیابی میزان آسیبپذیری آبهای زیرزمینی با هدف اولویتبندی این منابع از منظر بهرهبرداری، مدیریت و کنترل میزان آلودگیهای وارد شده در مناطق مختلف و هزینههای لازم برای مدیریت آبخوان در نقاط مختلف میباشد. در این تحقیق، از رهیافتی بر مبنای روش دراستیک، مدل تصمیمگیری چندمعیاره و مدل بهینهسازی الگوریتم ژنتیک، جهت ارزیابی آسیبپذیری آبخوان دشت شیراز استفاده شد. روش تصمیمگیری چندمعیاره جهت اصلاح رتبههای مدل دراستیک و مدل بهینهسازی الگوریتم ژنتیک بهمنظور بهینهسازی وزنهای پارامترهای مدل دراستیک متناسب با خصوصیات هیدروژئولوژیکی و میزان غلظت نیترات موجود در دشت مورد مطالعه استفاده گردید. این امر با این هدف صورت میگیرد که شاخص آسیبپذیری دراستیک بیشترین ضریب همبستگی را با میزان غلظت نیترات که از مهمترین آلایندههای موجود در منطقه مورد مطالعه است، داشته باشد. همچنین با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، نقشههای پهنهبندی آسیبپذیری آبخوان دشت شیراز تهیه شد. نتایج مدل پیشنهادی نشان میدهد که نواحی جنوب و جنوبشرقی بهترتیب در محدوده آسیبپذیری خیلیزیاد و زیاد قرار دارند. میزان ضریب همبستگی پیرسون حاصل از بهینهسازی و اصلاح وزنها و رتبههای مدل پیشنهادی با غلظت نیترات برابر 80 درصد میباشد که این امر دقت نقشههای پهنهبندی آسیبپذیری آبخوان تهیه شده بر مبنای روش GA-AHP را تایید میکند.
