تاثیر چهار روش خاک ورزی بر برخی خصوصیات فیزیکی خاک و عملکرد شبدر برسیم (Trifolium alexandrinum L) در کشت دوم زمینهای شالیزاری

نویسندگان

1 دانش آموختگان کارشناسی ارشد خاکشناسی دانشگاه گیلان

2 دانش آموختگان کارشناسی ارشد خاکشناسی دانشگاه گیلان

3 دانشیار گروه خاکشناسی دانشگاه گیلان

4 دانش آموختگان کارشناسی ارشد خاکشناسی دانشگاه گیلان

5 استادیار گروه مکانیزاسیون کشاورزی، دانشگاه گیلان

doi
10.22034/ws.2020.12337
چکیده

خاکورزی از اجزای مهم مدیریت خاک است، آزمایشی به‌ صورت بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در کرت‌هایی به ابعاد 10 متر پس از برداشت برنج در اراضی شالیزاری انجام شد. چهار تیمار خاکورزی شامل خاکورزی اولیه با گاوآهن برگرداندار+ خاکورزی ثانویه با روتیواتور (T1)، دو بار خاکورزی با گاوآهن برگرداندار در جهت عمود بر هم (T2)، بدون خاکورزی (T3) و یک ‌بار خاکورزی با گاوآهن برگرداندار (T4) بودند. شبدر برسیم (Trifolium alexandrinum) به‌عنوان کشت دوم پس از برداشت انتخاب شد. شش ماه پس از کاشت نمونه‌برداری از خاک صورت گرفت و عملکرد شبدر تعیین شد. نتایج نشان داد که میانگین وزنی قطر خاکدانه (MWD)، میانگین هندسی قطر خاکدانه (GMD)، عملکرد شبدر، مقاومت مکانیکی خاک، جرم مخصوص ظاهری و تخلخل خاک در روشهای مختلف خاک‌ورزی اختلاف معنی‌داری دارد، کمترین عملکرد و بیشترین مقدار MWD، GMD، مقاومت مکانیکی خاک و جرم مخصوص ظاهری مربوط به تیمار T3 بود. تیمار T1 بیش‌ترین عملکرد محصول را داشت، علت آن ‌هم تخلخل بیشتر، مقاومت مکانیکی و جرم مخصوص ظاهری کم‌تر و کوچک بودن اندازه خاکدانه های ایجادشده به‌وسیله روتیواتور است. نتایج نشان می‌دهد که اگرچه روش بدون خاک‌ورزی باعث افزایش قطر و بهبود پایداری خاکدانه می‌شود، ولی به دلیل فشردگی خاک و افزایش جرم مخصوص ظاهری و مقاومت مکانیکی خاک منجر به افت عملکرد محصول می شود، درحالی‌که استفاده از گاوآهن برگردان‌دار و روتیواتور نسبت به سایر روشها باعث بهبود خصوصیات فیزیکی خاک و افزایش عملکرد محصول کشت دوم در اراضی شالیزاری می‌شود.