تأثیر پیش‌تیمار بذر با سالیسیلیک‌اسید بر بهبود شاخص‌های جوانه‌زنی، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان و میزان پراکسیداسیون لیپیدهای غشائی گیاهچه‌ گندم تحت تنش شوری

نویسندگان

1 استادیار فیزیولوژی گیاهی، واحد کلیبر، دانشگاه آزاد اسلامی، کلیبر، ایران

doi
10.22092/ijsst.2021.343168.1348
چکیده

به‌منظور ارزیابی تأثیر پیش‌تیمار بذر با سالیسیلیک‌اسید بر بهبود شاخص‌های جوانه‌زنی، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان و میزان پراکسیداسیون لیپیدهای غشائی گیاهچه گندم رقم میهن، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه فیزیولوژی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کلیبر در سال 1397 اجرا گردید. تیمارهای آزمایش شامل غلظت‌های مختلف سالیسیلیک‌اسید در چهار سطح (صفر، 5/0، 1 و 5/1 میلی‌مولار) و سطوح مختلف تنش شوری در چهار سطح (صفر (شاهد)، 50، 100و 150 میلی‌مولار کلریدسدیم) بودند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد که اثرات ساده تنش شوری و سالیسیلیک‌اسید بر مؤلفه‌های جوانه‌زنی و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان معنی‌دار بود. نتایج نشان داد که برهمکنش سالیسیلیک‌اسید و تنش شوری بر فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان، پراکسیداسیون لیپیدهای غشائی گیاهچه، طول ریشه‌چه، طول ساقه‌چه و محتوای پروتئین بذر در سطح یک درصد، اما بر درصد جوانه‌زنی و وزن خشک گیاهچه در سطح پنج درصد معنی‌دار بود. نتایج مقایسه میانگین داده‌ها نشان داد که پیش‌تیمار بذور با سالیسیلیک‌اسید سبب افزایش درصد جوانه‌زنی، رشد طولی ریشه‌چه، ساقه‌چه، وزن خشک گیاهچه و کاهش میزان فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان و محتوای پروتئین بذر در محیط شور گردید. گردید. سنجش فعالیت آنزیمی نشان داد که فعالیت آنزیم‌ها در شرایط تنش شوری افزایش یافته و سالیسیلیک‌اسید با کاهش تنش شوری باعث کاهش فعالیت این آنزیم‌ها می‌شود. به نظر می‌رسد سالیسیلیک‌اسید به‌عنوان یک تنظیم‌کننده رشد گیاهی و مؤثر در شرایط تنش شوری، مکانیسم‌های تحمل گیاه را فعال و باعث بهبود خسارات ناشی از شوری بر جوانه‌زنی و رشد دانه گندم شده است.