ویژگی‌های نظام فرماندهی و کنترل یکپارچه زیرساخت‌های شهری

نویسندگان

1 استاد، دانشگاه دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران

2 دانشیار، دانشگاه خاتم الانبیاء (ص)، تهران، ایران

3 رئیس مرکز مطالعات سازمان پدافند غیرعامل کشور

doi
چکیده

در دنیای امروز، شهرها به شبکه‌ای پیچیده از زیرساخت‌ها مانند سیستم‌های حمل و نقل، تأسیسات آب و برق، ارتباطات و فناوری اطلاعات، بهداشت و سلامت و ... وابسته هستند. شهرها به عنون پیچیده‌ترین ساخته دست بشر، همواره از جمله اولین فضاهایی هستند که بر اثر خطرات طبیعی و یا انسانی تهدید می‌شوند بطوری‌که این اختلالات می‌توانند پیامدهای جبران‌ناپذیری برای شهر و جامعه شهری داشته باشند. شهر در حیات مدنی از سه رکن اصلی که عبارتند از: شهروندان (مردم)، کالبد شهر (زیرساخت‌ها) و مدیریت شهری تشکیل شده است. عملکرد مناسب زیرساخت‌های شهری به عنوان یکی از دارایی‌های شهری در حوزه شهر ضامن رفاه اجتماعی، رونق اقتصادی و ثبات سیاسی در شهرها هستند. به همین دلیل است که در جنگ‌ها و درگیری‌های نظامی، زیرساخت‌های شهری از جمله اولین و مهم‌ترین اهدافی هستند که مورد حملات دشمنان قرار گرفته و در هنگام وقوع بلایا و حوادث طبیعی، در معرض خطر جدی قرار می‌گیرند. فرماندهی و کنترل یکپارچه با ارائه یک نظام یکپارچه برای جمع‌آوری داده‌ها، تجزیه و تحلیل اطلاعات و اتخاذ تصمیمات هوشمند، راه حلی برای بهبود کارایی و پایداری زیرساخت‌های شهری ارائه می‌دهد. این مقاله به بررسی ویژگی‌های اصلی فرماندهی و کنترل یکپارچه در زیرساخت‌های شهری می‌پردازد. از جمله این ویژگی‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: یکپارچگی اطلاعات، امنیت سراسری،  پاسخگویی سریع و هوشمندانه،تخصیص منابع لازم، مدیریت ریسک پیشرفته، تصمیم‌گیری هوشمندانه، هماهنگی و همگرایی در مدیریت منابع و تسهیلات، کاهش هزینه‌ها. این تحقیق که از نوع کاربردی و توسعه‌ای می‌باشد، با رویکرد آمیخته و استفاده از روش کتابخانه‌ای، (با ابزار فیش برداری) و میدانی (با ابزار مصاحبه و پرسشنامه) با هدف تعیین ویژگی‌های ساختاری حاکم بر نظام فرماندهی و کنترل یکپارچه زیرساخت‌های شهری و هچنین اولویت‌بندی آن‌ها انجام شده است. مصاحبه هدفمند با 15 نفر از مدیران و خبرگان مدیریت شهری و بحران و نیز فرماندهی و کنترل انجام گرفت و سپس جامعه آماری به تعداد 30 نفر و حجم نمونه جهت توزیع پرسشنامه با فرمول کوکران 28 نفر تعیین گردید که در طی روند تحقیق و با روش پرسشنامه از بین 33 ویژگی احصاء شده، 5 ویژگی اول نظام فرماندهی و کنترل یکپارچه زیرساخت‌های شهری تعیین گردید.