اثرهای تکانههای سیاستهای پولی و مالی بر سرمایهگذاری داخلی ایران و دلالتهای آن برای سیاستهای اقتصاد مقاومتی
نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران
2 دانشجوی دکتری اقتصاد پولی، گروه اقتصاد، واحد ابرکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ابرکوه، ایران
3 استادیار گروه اقتصاد، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.
doi
10.22034/es.2026.546938.1895چکیده
سرمایهگذاری مولّد نقش کلیدی در رشد اقتصادی پایدار و تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی دارد. این مطالعه به بررسی اثرهای تکانههای سیاستهای پولی و مالی بر سرمایهگذاری داخلی در ایران میپردازد. برای اینمنظور از مدل خودرگرسیون غیرخطی با وقفههای توزیعی (NARDL) و دادههای سالانه طی دوره ۱۳۵۲ تا ۱۴۰۲ استفاده شده است. نتایج نشان میدهد اثرهای متغیرهای نرخ سود بانکی حقیقی، نسبت سپرده قانونی و درآمد مالیاتی حقیقی بر سرمایهگذاری بهصورت نامتقارن است؛ بهطوریکه شوکهای مثبت نسبت سپرده قانونی اثر منفی و شوکهای منفی اثر مثبتی بر سرمایهگذاری دارند، شوکهای مثبت و منفی نرخ سود بانکی حقیقی هر دو اثر مثبتی دارند و شوکهای مثبت درآمد مالیاتی حقیقی اثر مثبت و شوکهای منفی اثر منفی بر سرمایهگذاری دارند. همچنین حجم پول حقیقی موجود در اقتصاد اثر مثبت و متقارن بر رفتار سرمایهگذاری دارد. یافتههای پژوهش نشان میدهد سیاستهای پولی و مالی میتوانند با مدیریت تکانهها، سرمایهگذاری مولّد را تقویت کرده و به تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی، ازجمله فعالسازی منابع داخلی، کارآفرینی و رشد اقتصادی پایدار، کمک کنند. برایناساس، اتخاذ سیاستهای مالی ضدچرخهای، هدایت نقدینگی بهسمت بخشهای مولد و اصلاح ساختار تأمین مالی میتواند تابآوری اقتصاد ملی را افزایش داده و وابستگی آن به منابع برونزا را کاهش دهد. این امر زمینهساز تحقق اقتصاد مقاومتی مبتنی بر درونزایی، پویایی و ثبات بلندمدت خواهد بود.