فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نیکل از عناصر کم‌مصرف ضروری است اما افزایش غلظت آن در محیط، جوانه‌زنی و رشد گیاهان را به مخاطره می‌اندازد. در مطالعه حاضر، اثر پرولین به‌صورت پیش‌تیمار و تیمار خارجی بر مراحل اولیه رشد خیار چنبر تحت تنش نیکل بررسی شد. بدین منظور، گروهی از بذور پس از خیساندن در غلظت‌های صفر و 10 میلی‌مولار پرولین به پتری‌دیش‌های حاوی غلظت‌های مختلف نیکل (صفر ، 2/0، 4/0 و 6/0 میلی‌مولار) منتقل شدند درحالی‌که در گروه دیگر تیمار پرولین هم‌زمان با غلظت‌های نیکل اعمال گردید. پس از 10 روز، شاخص‌های جوانه‌زنی بذر، رشد گیاهچه، مقدار پراکسیداسیون لیپید و نشت‌پذیری غشاء سلولی اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد شاخص‌های جوانه‌زنی تحت تأثیر نیکل و پیش‌تیمار پرولین قرار نگرفت. حساسیت ریشه‌چه به افزایش غلظت نیکل بیشتر از ساقه‌چه بود و میزان مالون‌د‌آلدئید و نشت‌پذیری غشاء سلولی با بالا رفتن غلظت نیکل افزایش یافت. حضور پرولین، به‌همراه نیکل، به‌طور معنی‌داری باعث کاهش درصد و سرعت جوانی زنی شد و میانگین زمان جوانه‌زنی را افزایش داد. پیش‌تیمار پرولین در حضور تیمارهای نیکل باعث بهبود طول ریشه‌چه و نسبت ریشه‌چه به ساقه‌چه شد. اما افزودن پرولین خارجی باعث افزایش طول ساقه‌چه در غلظت پایین نیکل و گروه شاهد شد درصورتی‌که طول ریشه‌چه و نسبت آن‌ها را کاهش داد. حضور مداوم پرولین در محیط احتمالاٌ با جذب آب توانایی جذب آن را توسط رویان کاهش داده اما پیش‌تیمار پرولین در مقایسه با حضور آن در محیط، به‌عنوان یک محلول سازگار و آنتی اکسیدانت، باعث بهبود مراحل اولیه رشد و کاهش خسارت ناشی از سمیت نیکل در گیاهچه خیار می‌گردد.