استفاده از صفحات مستغرق و بازشدگی جانبی در رسوبشویی رسوبات بالادست سرریزهای نوک اردکی
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2 دانشجوی کارشناسی ارشد سازههای آبی، گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
3 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
doi
چکیده
سرریزهای نوک اردکی از جمله سازههای کنترل کننده تراز سطح آب در شبکههای آبیاری هستند که همواره مورد توجه مهندسان قرار دارند. به علت وجود رسوبات در شبکههای آبیاری زهکشی، معمولا رسوبات در بالادست این سرریزها تجمع یافته و مشکلاتی در بهره برداری بوجود میآورد. در این تحقیق جهت جلوگیری از تجمع رسوبات، علاوه بر استفاده از بازشدگی در دماغه جلویی سرریز، از بازشدگیها در بالهای جانبی سرریز و صفحات مستغرق نیز استفاده شده است. آزمایشها در فلومی به طول 12 متر، عرض 6/0 متر انجام شد و از چهار ردیف و دو ستون صفحات مستغرق با ارتفاعهای مختلف که نسبت به امتداد دیواره جانبی سرریز عمود بودند، استفاده شد. نتایج نشان داد که صفحات مستغرق با بوجود آوردن جریان ثانویه در کنار بازشدگیهای جانبی، تاثیر بسزایی در تخلیه رسوبات بخصوص در نسبتهای بالای ( هد آب روی بالاهای جانبی سرریز وP ارتفاع سرریز است) دارند. صفحات مستغرق همارتفاع سرریز علاوه بر تاثیرگذاری بر افزایش رسوبشویی، باعث افزایش 7 درصدی نسبت آبگذری نیز میشوند. نتایج نشان میدهد که بکارگیری صفحات مستغرق میتواند باعث افزایش 65% در راندمان سرریز (یک منهای درصد رسوبات باقیمانده به درصد نسبت آبگذری ) شود که معرف حداکثرسازی میزان آبگذری و رسوبشویی در یک هد معین آب در بالادست است. برای جلوگیری از تجمع رسوب در بالادست سرریز نوک اردکی، ترکیب بازشدگی جانبی و صفحات مستغرق در مقادیر ، 1/0 تا 5/0 پیشنهاد میشود.